بونڭله برابر قرآنِ معجز البيان آياتِ بيّناتڭ تلافيفنده مقصدِ حقيقىيه تلويح و إشارت ايتديگى گبى، بعض ظواهرِ آياتى (كنايهده اولديغى گبى) مقصده منار ايتمشدر.
هم ده اصولِ مقرّرهدندر: صدق و كذب ياخود تصديق و تكذيب؛ كنايات و أمثاللرنده، فنِّ بيانده «معانئِ اولٰى» تعبير اولونان صورتِ معنايه راجع دگلدرلر. آنجق «معانئِ ثانوى» ايله تعبير اولونان مقصد و غرضه توجّه ايدرلر. مثلا: «فلانڭ قلنجنڭ بندى اوزوندر» دينيلسه؛ قلنجى اولمازسه ده، فقط قامتى اوزون اولورسه، ينه حكم طوغريدر، يالان دگلدر. هم ده ناصل كلامده بر كلمه، إستعارهيه قرينۀِ مجازدر. اويله ده؛ كلمۀِ واحد حكمنده اولان كلام اللّٰهڭ بر قسم آياتى، سائر إخواننڭ حقيقت و جوهرلرينه قرينه و رهنما و قومشولرينڭ قلبلرندهكى سرلره دليل و ترجمان اولويورلر.