نظره آلينهرق اوڭا گوره سوز سويلهمك ايجاب ايدر. مع هذا أكثريته ياپيلان مراعاتدن، أقلّيتده قالانڭ محروميتى نشئت ايتمز. چونكه اونلر ده إستفاده ايدييورلر. امّا مسئله معكوسه اولورسه، أكثريت محروم قالير، إستفاده ايدهمز. چونكه فهملرى قاصردر.
و ثانيًا: بلاغتِ إرشاديهنڭ شأنندندر كه، عوامڭ نظرينه، عامّهنڭ حسّنه، جمهورڭ فهمنه گوره حركت ياپيلسين كه؛ نظرلرى توحّش، فكرلرى قبولدن إمتناع ايتمهسين. بناءً عليه جمهوره اولان خطابڭ أڭ بليغى ظاهر، بسيط، سهل اولماسيدر كه عاجز اولماسينلر. مختصر اولسون كه، ملول اولماسينلر. مجمل اولسون كه، لزوملى اولميان تفصيلدن نفرت ايتمهسينلر.
و ثالثًا: قرآن موجوداتڭ أحوالندن آنجق خالقلرى ايچون بحث ايدر. موجوداتڭ ذاتلرينه عائد دگلدر. بو إعتبارله قرآنجه أڭ مهمّ، كائناتڭ خالقه ناظر اولان أحواليدر. فن ايسه، خالقى ايشه قاتمييور. كائناتڭ أحوالندن بِذاتها بحث ايدييور. و كذا قرآن بتون إنسانلره خطاب ايدر. و أكثريتڭ فهمنى مراعات ايدر كه، تحقيقى بر معرفت صاحبى اولسونلر. فن ايسه، يالڭز فنجيلر ايله قونوشور. عوامى نظره آلمايور. عوام تقليدده قالييور. بو إعتبارله فنّڭ تفصيلاتنى إهمال ويا إبهام، مصلحتِ عامّه و منفعتِ عموميهيه نظرًا، عينِ إصابت و عينِ حكمتدر.
و رابعًا: قرآن بتون زمانلرى تنوير و بتون إنسانلرى إرشاد ايدن بر كتابدر. بو إعتبارله إرشادڭ بلاغتى ايجابنجه، أكثريتى، نظرلرنده بديهى اولان مسئلهلره قارشى مكابرهيه، مغالطهيه ايقاع و إجبار ايتمهمك لازمدر. و اونلرجه مخصوص، مشهود، معروف اولان بر شيئى لزومسز يرده تغيير ايتمهمك لازمدر. و كذا وظيفۀِ أصليهجه أكثريته لازم اولميان شيئڭ إهمال ويا إجمالى لازمدر. مسئله، شمسڭ ذاتندن، ماهيتندن بحث ايتمك دگلدر. آنجق، عالمى تنوير ايتمكله، خلقتڭ نظام