آلتنجى نقطه: بيليرسڭز كه، هر آيت ايچون بر ظاهر وار، بر باطن وار؛ بر حدّ وار، بر مُطَّلَعْ وار. و هر بر قصّه ايچون چوق وجهلر، حكملر، فائدهلر، مقصدلر واردر. بناءً عليه معيّن بر آيت هر يرده اوبر مناسب بر وجه ايچون، بر فائده ايچون ذكر ايديلهبيلير. بو إعتبارله، ظاهرًا تكرار گورونسه بيله حقيقتده تكرار دگلدر.
دردنجى قطره:قرآنڭ فلسفى مسائلِ كونيهنڭ بر قسمنده إهمال ايله، بر قسمنده إبهام ايله، اوتهكى قسمنده إجمال ايله إشارت ايتديگى درجۀ إعجازى «آلتى نكته» ضمننده ايضاح ايدييورز.
برنجى نكته:
س: نه ايچون قرآن ده، حكمت و فلسفه گبى كائناتدن بحث ايتمييور؟
ج: فلسفه حقيقتدن عدول ايتمش، كائناته معناىِ إسميله باقهرق، كائناتى كائنات حسابنه إستخدام ايدييور. قرآن ايسه، حقدن حق ايله نازل اولمش، حقيقته گيدييور. موجوداته معناىِ حرفيله باقهرق خالقنڭ حسابنه إستخدام ايدييور.
س: علوى و سفلى أجرامڭ ماهيتلرى، شكللرى، حركتلرى حقّنده فنّڭ ويرديگى بيانات گبى بيان لازم ايكن، مبهم بيراقيلمشدر؟
ج: بو گبى مسئلهلرده إبهام داها مهمدر. و إجمال داها جميل و گوزلدر. چونكه قرآن، إستطرادى و تبعى اولارق جنابِ حقّڭ ذاتنه، صفاتنه إستدلال ايچون كائناتدن بحث ايدييور. إستدلالڭ برنجى شرطى، دليلڭ نتيجهدن داها ظاهر و معلوم اولماسى لازمدر. أگر فنجيلرڭ إشتهاسى گبى «شمسڭ سكوننه، أرضڭ حركتنه باقمقله اللّٰهڭ عظمتنى آڭلايڭز.» ديمش اولسيدى، دليل مدّعادن داها خفى اولوردى. و إنسانلرڭ أكثريسى، أكثر زمانلرده فهم ايدهمدكلرندن إنكاره ذهاب ايدرلردى. حالبوكه، إرشاد و هدايت زمانلرنده جمهورڭ درجۀِ فهملرى