سؤال: كشفياتِ فنّيه و فنونِ حاضره أسكى إنسانلره مجهول و غيرِ مألوف اولديغندن، اونلرى اونلره درس ويرمك خطادر دييورسڭ. بِالخاصّه آخرته عائد أحوال گبى، مستقبلدهكى نظريات ده بويله دگل ميدر؟ اونلر ده بزه مجهول و غيرِ مألوفدرلر. اونلردن بحث ايتمك نه ايچون خطا اولمايور؟
جواب: مستقبلدهكى نظريات، بِالخاصّه آخرته عائد أحواله هيچ بر جهتله حسِّ ظاهرى تعلّق ايتمهمشدر كه، او حسّڭ خلافنى سويلهمك شاشيرتما اولسون. بناءً عليه او گبى شيلر، دائرۀِ إمكاندهدرلر. اويله ايسه اونلره إعتقاد و اونلر ايله إطمئنان پيدا ايتمك ممكندر. اويله ايسه او گبى شيلرڭ حقِّ صريحى، اونلرى تصريح ايتمكدر. لٰكن كشفياتِ فنّيه؛ أسكى إنسانلره گوره، إمكان و إحتمال دائرهسندن چيقوب، محال و إمتناع درجهسنه گيرمشلردر. چونكه گوزلريله گوردكلرى شيلر، اونلرجه بداهت درجهسنه گيرمكله، اونڭ خلافى اونلرجه محالدر. اويله ايسه، اونلرڭ حسّياتنه حرمةً، او گبى مسئلهلرده بلاغتڭ إقتضاسى، إبهام و إطلاقدر كه، اونلره بر شاشيرتما اولماسين. فقط قرآنِ كريم، إرشادينى نقصان بيراقمامشدر. بو زمانڭ فنجيلرينى ده إستفادهدن محروم ايتمهمك اوزره، چوق قرينه و أمارهلرڭ وضعيله، حقيقتلره إشارتلر ياپمشدر (حاشيه).
أى إنصافسز! سنى إنصافه دعوت ايدييورم. بر كرّه (كَلِّمِ النَّاسَ عَلٰى قَدَرِ عُقُولِهِمْ) اولان مشهور دستورى نظره آلمقله، زمانلريله محيطلرينڭ مساعدهسزلگنى دوشونهرك، تلاحق ايدن بيڭلرجه أفكارڭ نتيجهلرندن طوغان شو
___
(حاشيه) : معجزاتِ قرآنيه رسالۀِ نوريهسى تماميله بو حقيقتى إثبات ايتمش.
مترجم