بناءً عليه عالمِ علوى ايله عالمِ سفلى آراسنده و طولاييسيله بولوطلر ايله طاغلر آراسندهكى مشابهت و مناسبته بناءً (وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَٓاءِ مِنْ جِبَالٍ فٖيهَا مِنْ بَرَدٍ) آيتِ كريمهنڭ معناىِ بليغانهسى، «طاغلرڭ بيوكلگنده، دولونڭ رنگنده بولونان سمادهكى بولوطلردن ياغمورلرى إنزال ايدييورز.» ديمكدن عبارتدر.
بو گوزل و بلاغتجه مقبول، عقل و منطقه مطابق معنا طورور ايكن آيتڭ ظاهرينه ياپيشوب، بش يوز سنهلك بر مسافهده ايكى دقيقهلق بر زمان ظرفنده ياغمورى جِرمِ سمادن ير يوزينه اينديرمك گبى سقط بر معنايه ذهاب ايتمك كارِ عقل دگلدر. حكمت و إقتصاد و عدمِ عبثيت ردّ ايدر.
يولجيلرڭ گيجهسنى قورقونج گوسترمك ايچون ذكر ايديلن (فٖيهِ ظُلُمَاتٌ) دهكى (فٖيهِ) نڭ تقديمى، او مصيبتلى گيجهنڭ شدّتِ ظلمتندن دهشت آلانلرجه گويا چوق گيجهلرڭ ظلمتلرى طوپلانوب، او گيجهنڭ ظلمتنه إنضمام ايتمش اولدقلرينه إشارتدر.
س - (فٖيهِ) دهكى ضميرڭ صيّبه راجع اولديغندن ياغمورڭ ظرف، ظلمتڭ مظروف اولديغى آڭلاشيلير. حالبوكه قضيه معكوسهدر. ياغمور ظلمتڭ ايچندهدر؟
ج - ياغمورڭ كثرتندن دهشت آلان يولجيلرڭ ظنّيله گويا شو بوشلق، ياغمور ايله طولو بر حوضدر. و ظلمتڭ ذرّهلرى ده، او ياغمورڭ قطرهلرى آراسنه طاغيلمشلردر. ايشته بويله بر ظنّه بناءً ياغمور ظرف، ظلمت مظروف اولابيلير.
(ظُلُمَاتٌ) ڭ جمع صيغهسيله ذكرى ايسه، بولوطلرڭ قراڭلقلرندن، كثافتندن و عام اولديغندن و ياغمور قطرهلرينڭ كثافتندن حاصل اولان متعدّد ظلمتلره إشارتدر.