عربى خطبۀِ شاميهنڭ ذيلنڭ قيصه بر ترجمهسى
خطبۀِ شاميهنڭ عربى ذيلنده، غايت لطيف بر تمثيل ايله ايماندن گلن معنوى و قيريلماز بر قهرمانلق گوسترييور. بو مسئلهمز مناسبتيله بر خلاصهسنى بيان ايدييورز:
حرّيتڭ باشنده سلطان رشادڭ روم ايلىيه سياحتى مناسبتيله ولاياتِ شرقيه نامنه بن ده رفاقت ايتدم. شمندوفريمزده ايكى مكتبلى متفنّن آرقداشله بر مباحثه اولدى. بندن سؤال ايتديلر كه: «حميتِ دينيه مى، يوقسه حميتِ ملّيه مى داها قوّتلى، داها لازم؟»
او زمان ديدم: بز مسلمانلر عنديمزده و يانمزده دين و ملّيت بِالذّات متّحددر. إعتبارى، ظاهرى، عارضى بر آيريلق وار. بلكه دين، ملّيتڭ حياتى و روحيدر. ايكيسنه بربرندن آيرى و فرقلى باقيلديغى زمان؛ حميتِ دينيه، عوام و خواصّه شامل اولويور. حميتِ ملّيه، يوزدن بريسنه (يعنى منافعِ شخصيهسنى ملّته فدا ايدنه) خاص قالير. اويله ايسه، حقوقِ عموميه ايچنده حميتِ دينيه أساس اولمالى. حميتِ ملّيه اوڭا خادم و قوّت و قلعهسى اولمالى. خصوصًا بز شرقليلر، غربليلر گبى دگلز. ايچمزده قلبلره حاكم، حسِّ دينيدر. قدرِ أزلى أكثر أنبيايى شرقده گوندرمسى إشارت ايدييور كه؛ يالڭز حسِّ دينى شرقى اويانديرر، ترقّىيه سَوق ايدر. عصرِ سعادت و تابعين، بونڭ بر برهانِ قطعيسيدر.
أى بو حميتِ دينيه و ملّيهدن هانگيسنه داها زياده أهمّيت ويرمك لازم گلديگنى صوران، بو شمندوفر دينيلن مدرسۀِ سيّارهده درس آرقداشلرم! و شيمدى زمانڭ شمندوفرنده إستقبال طرفنه بزمله برابر گيدن بتون مكتبليلر! سزه ده ديرم كه:
«حميتِ دينيه و إسلاميت ملّيتى، تورك و عرب ايچنده تماميله مزج اولمش و قابلِ تفريق اولاماز بر حاله گلمش. حميتِ إسلاميه، أڭ قوّتلى و متين و عرشدن گلمش بر زنجيرِ نورانيدر. قيريلماز و قوپماز بر عروة الوثقىدر. تخريب ايديلمز، مغلوب اولماز بر قدسى قلعهدر» ديديگم وقت او ايكى منوّر مكتب معلّملرى بڭا ديديلر: «دليلڭ نهدر؟ بو بيوك دعوايه بيوك بر حجّت و غايت قوّتلى بر دليل لازم. دليل نهدر؟»
بردن شمندوفريمز تونلدن چيقدى. بز ده باشمزى چيقاردق، پنجرهدن باقدق. آلتى ياشنه گيرمهمش بر چوجغى شمندوفرڭ تام گچهجگى يولڭ ياننده طورمش گوردك. او ايكى معلّم آرقداشلريمه ديدم:
ايشته بو چوجق لسانِ حاليله سؤالمزه تام جواب ويرييور. بنم بدلمه او معصوم چوجق، بو سيّار مدرسهمزده استاديمز اولسون. ايشته لسانِ حالى بو گلهجك حقيقتى دير:
باقڭز بو دابّة الأرض، دهشتلى هجوم و گورولتيسى و باغيرماسيله و تونل دليگندن چيقوب هجوم ايتديگى دقيقهده، گچهجگى يولده بر متره ياقينلقده او چوجق طورييور. او دابّة الأرض تهديديله و هجومنڭ تحكّمى ايله باغيرهرق تهديد ايدييور. «بڭا راست گلنلرڭ واى حالنه» ديديگى حالده او معصوم يولنده طورييور. مكمّل بر حرّيت و خارقه بر جسارت و قهرمانلقله بش پاره اونڭ تهديدينه أهمّيت ويرمييور. بو دابّة الأرضڭ هجومنى إستخفاف ايدييور و قهرمانجقلغيله دييور: «أى شمندوفر! سن رعد و گوك گورولتيسى گبى باغيرماڭله بنى قورقوتهمازسڭ.»
ثبات و متانتنڭ لسانِ حاليله گويا دير: «أى شمندوفر! سن بر نظامڭ أسيريسڭ. سنڭ گمڭ، سنڭ ديزگينڭ، سنى گزديرهنڭ ألندهدر. سنڭ بڭا تجاوز ايتمهڭ حدّڭ دگل. بنى إستبدادڭ آلتنه آلامازسڭ. هايدى يولنده گيت، قومانداننڭ إذنيله يولندن گج.»
ايشته أى بو شمندوفردهكى آرقداشلرم و أللى سنه صوڭره فنلره چاليشان قارداشلرم! بو معصوم چوجغڭ يرنده رستمِ ايرانى و هركولِ يونانى او عجيب قهرمانلقلريله برابر طىِِّ زمان ايدهرك، او چوجق يرنده بوراده بولوندقلرينى فرض ايديڭز. اونلرڭ زماننده شمندوفر اولماديغى ايچون، ألبته شمندوفرڭ بر إنتظام ايله حركت ايتديگنه بر إعتقادلرى اولميهجق. بردن بو تونل دليگندن، باشنده آتش، نَفَسى گوك گورولتيسى گبى، گوزلرنده ألكتريق برقلرى اولديغى حالده بردن چيقان شمندوفرڭ دهشتلى تهديد هجوميله رستم و هركول طرفنه قوشماسنه قارشى او ايكى قهرمان نه قدر قورقهجقلر، نه قدر قاچهجقلر!.. او خارقه جسارتلريله بيڭ مترهدن فضله قاچهجقلر. باقڭز ناصل بو دابّة الأرضڭ تهديدينه قارشى حرّيتلرى، جسارتلرى محو اولور. قاچمقدن باشقه چاره بولامييورلر. چونكه اونلر، اونڭ قومانداننه و إنتظامنه إعتقاد ايتمدكلرى ايچون مطيع بر مركب ظن ايتمييورلر. بلكه غايت مدهش، پارچهلاييجى، واغون جسامتنده يگرمى آرسلانى آرقهسنه طاقمش بر نوع آرسلان توهّم ايدرلر.
أى قارداشلرم و أى أللى سنه صوڭره بو سوزلرى ايشيدن آرقداشلرم! ايشته آلتى ياشنه گيرمهين بو چوجغه او ايكى قهرماندن زياده جسارت و حرّيت ويرن و چوق مرتبه اونلرڭ فوقنده بر أمنيت و قورقمامق حالتنى ويرن، او معصومڭ قلبنده حقيقتڭ بر چكردگى اولان شمندوفرڭ إنتظامنه و ديزگينى بر قوماندانڭ ألنده بولونديغنه و جريانى بر إنتظام آلتنده و بريسى اونى كندى حسابيله گزديرمسنه اولان إعتقادى و إطمئنانى و ايمانيدر. و او ايكى قهرمانى غايت قورقوتان و وجدانلرينى وهمه أسير ايدن، اونلرڭ اونڭ قومانداننى بيلمهمك و إنتظامنه اينانمامق اولان جاهلانه إعتقادسزلقلريدر.
بو تمثيلده، او معصوم چوجغڭ ايمانندن گلن قهرمانلق گبى، بيڭ سنهده إسلام طائفهلرينڭ بر قاچ عشيرتنڭ (تورك و توركلشمش ملّتڭ) قلبنده يرلشن ايمان و إعتقاد جهتيله، روىِ زمينده يوز مِثلندن زياده دولتلره، ملّتلره قارشى ايمانندن گلن بر قهرمانلقله، إسلاميت و كمالاتِ معنويهنڭ بايراغنى آسيا و آفريقاده و يارى آوروپاده گزديرن و «ئولسهم شهيدم، ئولديرسهم غازىيم» دييوب ئولومى گولهرك قارشيلامقله برابر، دنيادهكى متسلسل دشمن حادثاتلره قارشى ده، حتّى ميقروبدن قويروقلى ييلديزلره قدر بشرڭ كلّى إستعدادينه قارشى دشمنلق وضعيتنى آلان او دهشتلى شمندوفرلرڭ تهديدلرينه قارشى، ايمانڭ قهرمانلغيله مقابله ايدوب قورقميان؛ قضا و قدرِ إلٰهيهيه قارشى ايمانڭ تسليميتيله قورقمق، دهشت آلمق يرنده، حكمت و عبرت و بر نوع سعادتِ دنيويهيى قزانان باشده تورك و عرب طائفهلرى و بتون مسلمان قبيلهلرى، او معصوم چوجق گبى فوق العاده بر معنوى قهرمانلق گوستردكلرى گوسترييور كه، إستقبالڭ حاكمِ مطلقى، آخرتده اولديغى گبى دنياده ده إسلاميت ملّيتيدر.
او ايكى تمثيلده، او ايكى عجيب قهرمانڭ پك عجيب قورقو و تلاشلرينه و ألملرينه سبب، اونلرڭ عدمِ إعتقادلرى و جهالتلرى و ضلالتلرى اولديغى گبى.. رسالۀِ نورڭ يوزر حجّتلرله إثبات ايتديگى بر حقيقتى كه، بو رسالهنڭ مقدّمهسنده بر ايكى مثالى سويلنمش. مسئله شودر كه:
كفر و ضلالت، بتون كائناتى أهلِ ضلالته بيڭلر مدهش دشمنلر طائفهلرى و سلسلهلرى گوسترييور. كور قوّت، سرسرى تصادف، صاغير طبيعت أللريله، منظومۀِ شمسيهدن طوت، تا قلبدهكى ورم ميقروبلرينه قدر بيڭلر طائفه دشمنلر بيچاره بشره هجوم ايتدكلرينى و إنسانڭ جامع ماهيتى و كلّى إستعداداتى و حدسز إحتياجاتى و نهايتسز آرزولريڭه قارشى متماديًا قورقو، ألم، دهشت و تلاش ويرمسيله كفر و ضلالت بر جهنّم زقّومى اولديغنى و بو دنياده ده صاحبنى بر جهنّم ايچنه قويديغنى.. دين و ايماندن خارج بيڭلر فن و ترقّياتِ بشريه او رستم و هركولڭ قهرمانلقلرى گبى بش پاره فائده ويرمديگنى.. يالڭز إبطالِ حسّ نوعندن موقّةً او أليم قورقولرى حسّ ايتمهمك ايچون سفاهت و سرخوشلقله شيرينغه ايدييور.
ايشته ايمان و كفرڭ موازنهسى آخرتده جنّت و جهنّم گبى ميوهلرى و نتيجهلرى ويرديگى گبى؛ دنياده ده ايمان بر معنوى جنّتى تأمين و ئولومى بر ترخيص تذكرهسنه چويرمهسنى و كفر دنياده دخى بر معنوى جهنّم و حقيقى سعادتِ بشريهيى محو ايتمهسى و ئولومى بر إعدامِ أبدى ماهيتنه گتيرمسنى، قطعى و حسّ و شهوده إستناد ايدن رسالۀِ نورڭ يوزر حجّتلرينه حواله ايدوب قيصه كسييورز.
بو تمثيلڭ حقيقتنى گورمك ايسترسهڭز باشڭزى قالديريڭز، بو كائناته باقڭز. نه قدر شمندوفر مِثللو بالون، اوتوموبيل، طيّاره، برّيه و بحريه گميلر.. قرهده، دڭزده، هواده قدرتِ أزليهنڭ نظام و حكمتله خلق ايتديگى ييلديزلرڭ كرهلرينه و كائنات أجرامنه و حادثاتڭ سلسلهلرينه و متسلسل واقعاتلرينه باقڭز.
هم عالمِ شهادتده و جسمانى كائناتده بونلرڭ وجودى گبى، عالمِ روحانى و معنوياتده قدرتِ أزليهنڭ داها عجيب متسلسل نظيرهلرى وار اولديغنى عقلى بولونان تصديق ايدر، گوزى بولونان چوغنى گورهبيلير.
ايشته كائنات ايچنده مادّى و معنوى بتون بو سلسلهلر، ايمانسز أهلِ ضلالته هجوم ايدييور، تهديد ايدييور، قورقو ويرييور، قوّۀِ معنويهسنى زير و زبر ايدييور. أهلِ ايمانه دگل تهديد و قورقوتمق بلكه سَوينج و سعادت، اُنسيت و اُميد و قوّت ويرييور. چونكه أهلِ ايمان، ايمان ايله گورويور كه، او حدسز سلسلهلرى، مادّى و معنوى شمندوفرلرى، سيّار كائناتلرى مكمّل إنتظام و حكمت دائرهسنده برر وظيفهيه سَوق ايدن بر صانعِ حكيم اونلرى چاليشديرييور. ذرّه مقدار وظيفهلرنده شاشيرمييورلر، بربرينه تجاوز ايدهمييورلر. و كائناتدهكى كمالاتِ صنعته و تجلّياتِ جماليهيه مظهر اولدقلرينى گوروب قوّۀِ معنويهيى تماميله ألنه ويروب، سعادتِ أبديهنڭ بر نمونهسنى ايمان گوسترييور.
ايشته أهلِ ضلالتڭ ايمانسزلقدن گلن دهشتلى ألملرينه و قورقولرينه قارشى هيچ بر شى، هيچ بر فن، هيچ بر ترقّياتِ بشريه بوڭا قارشى بر تسلّى ويرهمز، قوّۀِ معنويهيى تأمين ايدهمز. جسارتى زير و زبر اولور. فقط موقّت غفلت پرده چكر، آلداتير.
أهلِ ايمان، ايمان جهتيله دگل قورقمق و قوّۀِ معنويهسى قيريلمق، بلكه او تمثيلدهكى معصوم چوجق گبى فوق العاده بر قوّتِ معنويه و بر متانتله و ايماندهكى حقيقتله اونلره باقييور. بر صانعِ حكيمڭ حكمت دائرهسنده تدبير و إدارهسنى مشاهده ايدر، أوهام و قورقولردن قورتولور. «صانعِ حكيمڭ أمرى و إذنى اولمادن بو سيّار كائناتلر حركت ايدهمزلر، ايليشهمزلر.» دييوب آڭلار. كمالِ أمنيتله حياتِ دنيويهسنده ده درجهسنه گوره سعادته مظهر اولور. كيمڭ قلبنده ايماندن و دينِ حقدن گلن بو حقيقت چكردگى (وجداننده) بولونمازسه و نقطۀِ إستنادى اولمازسه، بِالبداهه تمثيلدهكى رستم و هركولڭ جسارتلرى و قهرمانلقلرى قيريلديغى گبى، اونڭ جسارتى و قوّۀِ معنويهسى مضمحل اولور و وجدانى تفسّخ ايدر. و كائناتڭ حادثاتنه أسير اولور. هر شيئه قارشى قورقاق بر ديلنجى حكمنه دوشر. ايمانڭ بو سرِّ حقيقتنى و ضلالتڭ ده بو دهشتلى شقاوتِ دنيويهسنى رسالۀِ نور يوزر قطعى حجّتلرله إثبات ايتديگنه بناءً، بو پك اوزون حقيقتى قيصه كسييورز.
عجبا أڭ زياده قوّۀِ معنويهيه و تسلّىيه و متانته إحتياجنى حسّ ايتمش بو عصردهكى بشر، بو زمانده او قوّۀِ معنويهيى و تسلّىيى و سعادتى تأمين ايدن و إسلاميت و ايماندهكى نقطۀِ إستناد اولان حقائقِ ايمانيهيى بيراقوب، غربليلشمق عنوانى ايله إسلاميت ملّيتندن إستفاده يرينه، بتون بتون قوّۀِ معنويهيى قيروب و تسلّىيى محو ايدن و متانتنى قيران ضلالت و سفاهته و يالانجى پوليتيقه و سياسته طايانمق نه قدر مصلحتِ بشريهدن و منفعتِ إنسانيهدن اوزاق بر حركت اولديغنى؛ پك ياقين بر زمانده إنتباهه گلمش، باشده إسلام اولارق، بشر حسّ ايدهجك، دنيانڭ عمرى قالمشسه قرآنڭ حقائقنه ياپيشهجق.
❊ ❊ ❊
ايشته سابق تمثيل گبى أسكى زمانده، حرّيتڭ باشنده بعض ديندار مبعوثلر، أسكى سعيده ديديلر:
سن هر جهتده سياستى دينه، شريعته آلَت ايدييورسڭ و دينه خدمتكار ياپييورسڭ و يالڭز شريعت حسابنه حرّيتى قبول ايدييورسڭ. و مشروطيتى ده مشروعيت صورتنده بگهنييورسڭ. ديمك حرّيت و مشروطيت، شريعتسز اولاماز. بونڭ ايچون سنى ده «شريعت ايسترز» ديينلرڭ ايچنه ٣١ مارتده داخل ايتديلر.
أسكى سعيد اونلره ديمش كه:
أوت ملّتِ إسلاميهنڭ سببِ سعادتى، يالڭز و يالڭز حقائقِ إسلاميه ايله اولابيلير. و حياتِ إجتماعيهسى و سعادتِ دنيويهسى شريعتِ إسلاميه ايله اولابيلير. يوقسه عدالت محو اولور. أمنيت زير و زبر اولور. أخلاقسزلق، پيس خصلتلر غلبه ايدر. ايش يالانجيلرڭ، دالقاووقلرڭ ألنده قالير. سزه بو حقيقتى إثبات ايدهجك بيڭلر حجّتدن بر كوچك نمونه اولارق بو حكايهيى نظرِ دقّتڭزه گوسترييورم:
بر زمان بر آدم، بر صحراده، بدويلر ايچنده أهلِ حقيقت بر ذاتڭ أوينه مسافر اولور. باقييور كه، اونلر ماللرينڭ محافظهسنه أهمّيت ويرمييورلر. حتّى أو صاحبى، أوينڭ كوشهسنده پارهلرى اورالرده آچيقده بيراقمش. مسافر، خانه صاحبنه ديدى: «خيرسزلقدن قورقمييور ميسڭز، بويله مالڭزى كوشهيه آتمشسڭز؟»
خانه صاحبى ديدى: «بزده خيرسزلق اولماز.»
مسافر ديدى: «بز پارهلريمزى قاصهلريمزه قويديغمز و كليدلديگمز حالده چوق دفعهلر خيرسزلق اولويور.»
خانه صاحبى ديمش: «بز أمرِ إلٰهى نامنه و عدالتِ شرعيه حسابنه خيرسزڭ ألنى كسييورز.»
مسافر ديدى: «اويله ايسه چوغڭزڭ بر ألى اولمامق لازم گلير.»
خانه صاحبى ديدى: «بن أللى ياشمه گيردم، بتون عمرمده بر تك أل كسيلديگنى گوردم.»
مسافر تعجّب ايتدى، ديدى كه: «مملكتمزده هر گون أللى آدمى خيرسزلق ايتدكلرى ايچون حپسه صوقويورز. سزڭ بورادهكى عدالتڭزڭ يوزده برى قدر تأثيرى اولمايور.»
خانه صاحبى ديدى: «سز بيوك بر حقيقتدن و عجيب و قوّتلى بر سردن غفلت ايتمشسڭز، ترك ايتمشسڭز. اونڭ ايچون عدالتڭ حقيقتنى غيب ايدييورسڭز. مصلحتِ بشريه يرينه عدالت پردهسى آلتنده غرضلر، ظالمانه و طرفگيرانه جريانلر مداخله ايدر، حكملرڭ تأثيرينى قيرار. او حقيقتڭ سرّى بودر:
بزده بر خيرسز ألنى باشقهسنڭ مالنه اوزاتديغى دقيقهده حدِّ شرعينڭ إجراسنى تخطّر ايدر. عرشِ إلٰهيدن نازل اولان أمر خاطرينه گلير. ايمانڭ خاصّهسى ايله، قلبڭ قولاغى ايله، كلامِ أزليدن گلن و «خيرسز ألينڭ إعدامنه» حكم ايدن
﴿اَسَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا اَيْدِيَهُمَا﴾
آيتنى حسّ ايدوب ايشيتير گبى ايمان و إعتقادى هيجانه و حسّياتِ علويهسى حركته گلير. روحڭ أطرافندن، وجدانڭ درين يرلرندن، او سرقت ميلاننه هجوم گبى بر حالتِ روحيه حاصل اولور. نفس و هوسدن گلن ميلان پارچهلانير، چكيلير. گيت گيده او ميلان بتون بتون كسيلير. چونكه يالڭز وهم و فكر دگل، بلكه معنوى قوّهلرى (عقل، قلب و وجدان) بردن او حصّه، او هوسه هجوم ايدر. حدِّ شرعىيى تخطّر ايله علوى زجر و وجدانى بر ياساقجى او حسّڭ قارشيسنه چيقار، صوصديرر.
أوت ايمان قلبده، قفاده دائمى بر معنوى ياساقجى بيراقديغندن فنا ميلانلر حسدن، نفسدن چيقدقجه «ياساقدر» دير، طرد ايدر قاچيرر.
أوت إنسانڭ فعللرى قلبڭ، حسّڭ تمايلاتندن چيقار. او تمايلات، روحڭ إختصاصاتندن و إحتياجاتندن گلير. روح ايسه، ايمان نورى ايله حركته گلير. خير ايسه ياپار، شر ايسه كندينى چكمگه چاليشير. داها كور حسلر اونى ياڭليش يوله سَوق ايدوب مغلوب ايتمز.
الحاصل: حدّ و جزا، أمرِ إلٰهى و عدالتِ ربّانيه نامنه إجرا ايديلديگى وقت هم روح، هم عقل، هم وجدان، هم إنسانيتڭ ماهيتندهكى لطيفهلرى متأثّر و علاقهدار اولورلر. ايشته بو معنا ايچوندر كه، أللى سنهده بر جزا، سزڭ هر گون متعدّد حپسڭزدن زياده بزه فائده ويرييور. سزڭ عدالت نامى آلتندهكى جزالريڭز، يالڭز وهمڭزى متأثّر ايدر. چونكه بريڭز خيرسزلغه نيّت ايتديگى وقت ملّت، وطن مصلحتى و منفعتى حسابنه جزايه چارپلمق وهمى گلير. ياخود إنسانلر أگر بيلسهلر اوڭا فنا نظرله باقارلر. أگر عليهنده تبيّن ايتسه، حكومت ده اونى حپس ايتمك إحتمالى خاطرينه گلييور. او وقت يالڭز قوّۀِ واهمهسى جزئى بر تأثّر حسّ ايدر. حالبوكه نفس و حسّندن چيقان (خصوصًا إحتياجى ده وارسه) قوّتلى بر ميلان غلبه ايدر. داها او فنالقدن واز گچمك ايچون او جزاڭز فائده ويرمييور. هم ده أمرِ إلٰهى ايله اولماديغندن او جزالر ده عدالت دگل. آبدستسز، قبلهسز نماز قيلمق گبى بطّال اولور، بوزولور. ديمك حقيقى عدالت و تأثيرلى جزا اودر كه: اللّٰهڭ أمرى ناميله اولسون. يوقسه تأثيرى يوزدن بره اينر.
ايشته بو جزئى سرقت مسئلهسنه سائر كلّى و شموللى أحكامِ إلٰهيه قياس ايديلسين. تا آڭلاشيلسين كه: سعادتِ بشريه دنياده عدالت ايله اولابيلير. عدالت ايسه طوغريدن طوغرىيه قرآنڭ گوسترديگى يول ايله اولابيلير...
(حكايهنڭ خلاصهسى بيتدى.)
❊ ❊ ❊
أگر بشر چابوق عقلنى باشنه آلوب عدالتِ إلٰهيه نامنه و حقائقِ إسلاميه دائرهسنده محكمهلر آچمازسه، مادّى و معنوى قيامتلر باشلرينه قوپاجق، آنارشيلره، يأجوج و مأجوجلره تسليمِ سلاح ايدهجكلر دييه قلبه إخطار ايديلدى.
ايشته بو حكايهيى او زماندهكى بعض ديندار مبعوثلره أسكى سعيد سويلهمش. و ايكى دفعه طبع ايديلن عربى خطبۀِ شاميهنڭ ذيلنده قرق بش سنه أوّل يازيلمش. (حاشيه)
___
(حاشيه): خطبۀِ شاميه نامنده مطبوع عربى رسالهيى، عربى بيلمديگمز ايچون استاديمزدن رجا ايتدك كه: «بزه بر ايكى گون درس وير.» بر قاچ گون ظرفنده سويلهديگى ديرسڭ تقريرينى قلمه آلدق. استاديمز درس ويرديگى وقت، بعض جملهلرينى ذهنمزده تام يرلشديرمك ايچون تكرار ايدردى. آخردهكى تمثيل و حكايهيى ايضاحلى بولديغمزدن أڭ أوّل اونلرى اونورسيتهليلرڭ و ديندار مبعوثلرڭ نظرلرينه گوسترمهمزڭ سببى: استاديمز ديرسه باشلاديغى وقت «أسكى زمانده شمندوفرده مكتبلى او ايكى معلّم يرينه سزلرى و بڭا شريعت حقّنده سؤال صوران قرق بش أللى سنه أوّلكى مبعوثلر يرينه، شيمديكى حقيقى ديندار مبعوثلرى قبول و تصوّر ايدييورم و اويلهجه قونوشويورم.» ديديگى ايچون بز ده أهلِ معارف و ديندار مبعوثلره براىِ معلومات بو درسمزى گوسترييورز. صوڭره ايسترلرسه خطبۀِ شاميهدن بتون درسمزى گوسترهجگز. مناسب گورولسه نشر ده ايدهجگز.
عالمِ إسلامدهكى سياستِ إسلاميهيه دائر استاديمزدن بر درس آلمق ايستردك. حالبوكه اوتوز بش سنهدن بَرى سياستى ترك ايتديگندن أسكى سعيدڭ سياستِ إسلاميهيه تماس ايدن بو خطبۀِ شاميه ترجمهسى أسكى سعيد حسابنه بر درسدر.
طاهرى، زبير، بايرام، جيلان، صونغور،
عبد اللّٰه، ضيا، صادق، صالح، حسنى، حمزه
___
شيمدى بو حكايه ايله أوّلكى تمثيل، او زماندن زياده تام بو زمانڭ درسى اولماسندن براىِ معلومات حقيقى ديندار مبعوثلرڭ نظرينه مدارِ عبرت ايچون گوسترييورز.
سعيد النورسى
❊ ❊ ❊