أسكى حربِ عموميدن أوّل و أوائلنده، بر واقعۀِ صادقهده گورويورم كه: آرارات طاغى دينيلن مشهور أگرى طاغڭ آلتندهيم. بردن او طاغ، مدهش إنفلاق ايتدى. طاغلر گبى پارچهلرى، دنيانڭ هر طرفنه طاغيتدى. او دهشت ايچنده باقدم كه، مرحوم والدهم يانمدهدر. ديدم: « آنا قورقمه! جنابِ حقّڭ أمريدر؛ او رحيمدر و حكيمدر.» بردن او حالتده ايكن، باقدم كه مهمّ بر ذات، بڭا آمرانه دييور كه: «إعجازِ قرآنى بيان ايت.»
اوياندم، آڭلادم كه: بر بيوك إنفلاق اولاجق. او إنفلاق و إنقلابدن صوڭره، قرآن أطرافندهكى سورلر قيريلهجق. طوغريدن طوغرىيه قرآن كندى كندينه مدافعه ايدهجك. و قرآنه هجوم ايديلهجك، إعجازى اونڭ چليك بر زرهى اولاجق. و شو إعجازڭ بر نوعنى شو زمانده إظهارينه، حدّيمڭ فوقنده اولارق، بنم گبى بر آدم نامزد اولاجق و نامزد اولديغمى آڭلادم.
م. ٣٦٨
سوزلر حقّنده تواضع صورتنده ديمييورم؛ بلكه بر حقيقتى بيان ايتمك ايچون ديرم كه: سوزلردهكى حقائق و كمالات، بنم دگل قرآنڭدر و قرآندن ترشّح ايتمشدر. حتّى اوننجى سوز، يوزر آياتِ قرآنيهدن سوزولمش بعض قطراتدر. سائر رسالهلر دخى عمومًا اويلهدر.
مادام بن اويله بيلييورم و مادام بن فانىيم، گيدهجگم؛ ألبته باقى اولاجق بر شى و بر أثر، بنمله باغلانمامق گركدر و باغلانماملى. و مادام أهلِ ضلالت و طغيان، ايشلرينه گلمهين بر أثرى، أثر صاحبنى چوروتمكله أثرى چوروتمك عادتلريدر؛ ألبته سماىِ قرآنڭ ييلديزلريله باغلانان رسالهلر، بنم گبى چوق إعتراضاته و تنقيداته مدار اولابيلن و سقوط ايدهبيلن چوروك بر ديرك ايله باغلانماملى.
هم مادام عُرفِ ناسده، بر أثردهكى مزايا، او أثرڭ مصدرى و منبعى ظن ايتدكلرى مؤلّفنڭ أطوارنده آرانيلييور و بو عُرفه گوره، او حقائقِ عاليهيى و او جواهرِ غاليهيى كندم گبى بر مفلسه و اونلرڭ بيڭده برينى كندنده گوسترهمهين شخصيتمه مال ايتمك، حقيقته قارشى بيوك بر حقسزلق اولديغى ايچون رسالهلر كندى مالم دگل، قرآنڭ مالى اولارق، قرآنڭ رشحاتِ مزيّاتنه مظهر اولدقلرينى إظهار ايتمگه مجبورم.
أوت، لذّتلى اوزوم صالقيملرينڭ خاصيتلرى، قورو چوبوغنده آرانيلماز. ايشته بن ده اويله بر قورو چوبوق حكمندهيم.
م. ٣٦٩
سسم يتيشسه، بتون كُرۀِ أرضه باغيرهرق ديرم كه: سوزلر گوزلدرلر، حقيقتدرلر؛ فقط بنم دگلدرلر، قرآنِ كريمڭ حقائقندن تلمّع ايتمش شعاعلردر.
﴿وَمَا مَدَحْتُ مُحَمَّدًا بِمَقَالَتٖى § وَلٰكِنْ مَدَحْتُ مَقَالَتٖى بِمُحَمَّدٍ﴾
دستوريله ديرم كه:
﴿وَمَا مَدَحْتُ الْقُرْاٰنَ بِكَلِمَاتٖى § وَلٰكِنْ مَدَحْتُ كَلِمَاتٖى بِالْقُرْاٰنِ﴾
يعنى: «قرآنڭ حقائقِ إعجازينى بن گوزللشديرهمدم، گوزل گوسترهمدم؛ بلكه قرآنڭ گوزل حقيقتلرى، بنم تعبيراتلريمى ده گوزللشديردى، علويلشديردى.»
مادام بويلهدر؛ حقائقِ قرآنڭ گوزللگى نامنه، سوزلر نامندهكى آيينهلرينڭ گوزللكلرينى و او آيينهدارلغه ترتّب ايدن عناياتِ إلٰهيهيى إظهار ايتمك، مقبول بر تحديثِ نعمتدر.
م. ٣٦٩
نوعِ إنسانڭ يوزده سكسانى أهلِ تحقيق دگلدر كه، حقيقته نفوذ ايتسين و حقيقتى حقيقت طانييوب قبول ايتسين. بلكه صورته، حسنِ ظنّه بناءً، مقبول و معتمد إنسانلردن ايشيتدكلرى مسائلى تقليدًا قبول ايدرلر. حتّى قوّتلى بر حقيقتى، ضعيف بر آدمڭ ألنده ضعيف گورور و قيمتسز بر مسئلهيى، قيمتدار بر آدمڭ ألنده گورسه، قيمتدار تلقّى ايدر.
ايشته اوڭا بناءً، بنم گبى ضعيف و قيمتسز بر بيچارهنڭ ألندهكى حقائقِ ايمانيه و قرآنيهنڭ قيمتنى، أكثر ناسڭ نقطۀِ نظرنده دوشورمهمك ايچون، بِالمجبوريه إعلان ايدييورم كه:
إختياريمز و خبريمز اولمادن، بريسى بزى إستخدام ايدييور؛ بز بيلميهرك، بزى مهمّ ايشلرده چاليشديرييور. دليلمز ده شودر كه: شعوريمز و إختياريمزدن خارج بر قسم عناياته و تسهيلاته مظهر اولويورز.
اويله ايسه او عنايتلرى باغيرهرق إعلان ايتمگه مجبورز.
م. ٣٧٠
بشنجى إشارت:
رسالهلر عموميتله پك چوق إنتشار ايتديگى حالده، أڭ بيوك عالمدن طوت، تا أڭ عامى آدمه قدر و أهلِ قلب بيوك بر وليدن طوت، تا أڭ معنّد دينسز بر فيلسوفه قدر اولان طبقاتِ ناس و طائفهلر او رسالهلرى گوردكلرى و اوقودقلرى و بر قسمى طوقاتلرينى ييدكلرى حالده تنقيد ايديلمهمسى و هر طائفه درجهسنه گوره إستفاده ايتمهسى، طوغريدن طوغرىيه بر أثرِ عنايتِ ربّانيه و بر كرامتِ قرآنيه اولديغى گبى، چوق تدقيقات و تحرّياتڭ نتيجهسيله آنجق حصول بولان او چشيد رسالهلر، فوق العاده بر سرعتله، هم إدراكمى و فكريمى مشوّش ايدن صيقنتيلى إنقباض وقتلرنده يازيلماسى دخى، بر أثرِ عنايت و بر إكرامِ ربّانيدر.
م. ٣٧٤
آلتنجى إشارت:
شيمدى بنجه قطعيت پيدا ايتمشدر كه؛ أكثر حياتم إختيار و إقتداريمڭ، شعور و تدبيريمڭ خارجنده اويله بر طرزده گچمش و اويله غريب بر صورتده اوڭا جريان ويريلمش؛ تا قرآنِ حكيمه خدمت ايدهجك اولان بو نوع رسالهلرى نتيجه ويرسين. عادتا بتون حياتِ علميهم، مقدّماتِ إحضاريه حكمنه گچمش. و سوزلر ايله إعجازِ قرآنڭ إظهارى، اونڭ نتيجهسى اولاجق بر صورتده اولمشدر.
حتّى شو يدى سنه نفيمده و غربتمده و سببسز و آرزومڭ خلافنده تجرّدم و مشربمه مخالف يالڭز بر كويده إمرارِ حيات ايتمكلگم؛ و أسكيدن بَرى الفت ايتديگم حياتِ إجتماعيهنڭ چوق رابطهلرندن و قاعدهلرندن نفرت ايدوب ترك ايتمكلگم؛ طوغريدن طوغرىيه بو خدمتِ قرآنيهيى خالص، صافى بر صورتده ياپديرمق ايچون بو وضعيت ويريلديگنه شبههم قالمامشدر.
حتّى چوق دفعه بڭا ويريلن صيقنتى و ظلمًا بڭا قارشى اولان تضييقات پردهسى آلتنده، بر دستِ عنايت طرفندن مرحمتكارانه، قرآنڭ أسرارينه حصرِ فكر ايتديرمك و نظرى طاغيتمامق ايچون ياپيلمشدر قناعتندهيم.
حتّى أسكيدن مطالعهيه چوق مشتاق اولديغم حالده؛ بتون بتون سائر كتابلرڭ مطالعهسندن بر منع، بر مجانبت روحمه ويريلمشدى. بويله غربتده مدارِ تسلّى و اُنسيت اولان مطالعهيى بڭا ترك ايتديرن، آڭلادم كه، طوغريدن طوغرىيه آياتِ قرآنيهنڭ استادِ مطلق اولمالرى ايچوندر.
هم يازيلان أثرلر، رسالهلر، (أكثريتِ مطلقهسى) خارجدن هيچ بر سبب گلميهرك، روحمدن تولّد ايدن بر حاجته بناءً، آنى و دفعى اولارق إحسان ايديلمش. صوڭره بعض دوستلريمه گوسترديگم وقت، ديمشلر: «شو زمانڭ يارهلرينه دوادر.» إنتشار ايتدكدن صوڭره أكثر قارداشلرمدن آڭلادم كه، تام شو زماندهكى إحتياجه موافق و درده لايق بر علاج حكمنه گچييور.
ايشته إختيار و شعوريمڭ دائرهسى خارجنده، مذكور حالتلر و سرگذشتِ حياتم و علوملرڭ أنواعلرندهكى خلافِ عادت إختيارسز تتبّعاتم؛ بويله بر نتيجۀِ قدسيهيه منجر اولمق ايچون، قوّتلى بر عنايتِ إلٰهيه و بر إكرامِ ربّانى اولديغنه بنده شبهه بيراقمامشدر.
م. ٣٧٤
دنيا مادام فانيدر. هم مادام عمر قيصهدر. هم مادام غايت لزوملى وظيفهلر چوقدر. هم مادام حياتِ أبديه بوراده قزانيلاجقدر. هم مادام دنيا صاحبسز دگل. هم مادام شو مسافرخانۀِ دنيانڭ غايت حكيم و كريم بر مدبّرى وار. هم مادام نه اييلك و نه فنالق، جزاسز قالميهجقدر. هم مادام (لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا) سرّنجه تكليفِ مالايُطاق يوقدر. هم مادام ضررسز يول، ضررلى يوله مرجّحدر. هم مادام دنيوى دوستلر و رتبهلر، قبر قپوسنه قدردر.
ألبته أڭ بختيار اودر كه: دنيا ايچون آخرتى اونوتماسين، آخرتنى دنيايه فدا ايتمهسين، حياتِ أبديهسنى حياتِ دنيويه ايچون بوزماسين، مالايعنى شيلرله عمرينى تلف ايتمهسين، كندينى مسافر تلقّى ايدوب مسافرخانه صاحبنڭ أمرلرينه گوره حركت ايتسين، سلامتله قبر قپوسنى آچوب سعادتِ أبديهيه گيرسين.
م. ٧١
إنسانڭ ياپديغى كمالات و اييلكلرده حقّى يوقدر، ملكى دگلدر، اونلره گووهنهمز.
مث. ٦٥
شعورى اولمقسزين، سنڭ لهڭه و عليهڭه چوق فعللر جريان ايتمكدهدر. او فعللر شعورى اولدقلرى حالده، شعورڭ تعلّق ايتمديگندن ثابت اولور كه، او فعللرڭ فاعلى بر صانعِ ذىشعوردر. نه سن فاعلسڭ و نه سنڭ أسبابڭ...
بناءً عليه مالكيت دعواسندن واز گچ. كنديڭى محاسن و كمالاته مصدر اولديغڭى ظن ايتمه. و قطعيًا بيل كه، سندن سڭا يالڭز نقصان و قصور واردر. چونكه سوءِ إختيارڭله، سڭا ويريلن كمالاتى بيله تغيير ايدييورسڭ.
مث. ٦٦
«رسالۀِ النورڭ حقيقى شاكردلرى خدمتِ ايمانيهيى هر شيئڭ فوقنده گورور، قطبيت ده ويريلسه إخلاص ايچون خدمتكارلغى ترجيح ايدر» بنى او دعواده بِالفعل تصديق ايتمهسى جهتندن، بتون قوّتمزله بو گبى قارداشلريمزى تبريك ايدييورز.
ق. ٢٥١
حبش پادشاهى نجاشى ديمش:
﴿لَيْتَ لٖى خِدْمَتَهُ بَدَلًا عَنْ هٰذِهِ السَّلْطَنَةِ﴾
يعنى: «كاشكه شو سلطنته بدل محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلامڭ خدمتكارى اولسه ايدم. او خدمتكارلق، سلطنتڭ پك فوقندهدر.»
م. ١٧٤
أگر مسلگمز شيخلك اولسه ايدى، مقام بر اولوردى وياخود محدود مقاملر بولونوردى. او مقامه متعدّد إستعدادلر نامزد اولوردى. غبطهكارانه بر خودكاملق اولابيليردى. فقط مسلگمز أخوّتدر. قارداش قارداشه پدر اولاماز، مرشد وضعيتنى طاقينهماز. اخوّتدهكى مقام گنيشدر. غبطهكارانه مزاحمهيه مدار اولاماز. اولسه اولسه، قارداش قارداشه معاون و ظهير اولور؛ خدمتنى تكميل ايدر.
ل. ١٦٦
أهلِ دين و أصحابِ علم و أربابِ طريقت ايسه، بونلرڭ هر بريسنڭ وظيفهسى عمومه باقديغى گبى، معجّل اجرتلرى ده تعيّن و تخصّص ايتمديگى و هر برينڭ مقامِ إجتماعيده و توجّهِ ناسده و حسنِ قبولدهكى حصّهسى تخصّص ايتمييور. بر مقامه چوقلر نامزد اولور. مادّى و معنوى هر بر اجرته چوق أللر اوزانهبيلير. او نقطهدن مزاحمه و رقابت تولّد ايدوب؛ وفاقى نفاقه، إتّفاقى إختلافه تبديل ايدر.
ايشته بو مدهش مرضڭ مرهمى، علاجى إخلاصدر.
يعنى حقپرستلگى نفسپرستلگه ترجيح ايتمكله و حقّڭ خاطرى، نفسڭ و أنانيتڭ خاطرينه غالب گلمكله (اِنْ اَجْرِىَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ) سرّينه مظهر اولوب، ناسدن گلن مادّى و معنوى اجرتدن إستغنا ايتمكله (حاشيه)
___
(حاشيه): صحابهلرڭ ثناءِ قرآنيهيه مظهر اولان «ايثار» خصلتنى كندينه رهبر ايتمك. يعنى: هديه و صدقهنڭ قبولنده باشقهسنى كندينه ترجيح ايتمك و خدمتِ دينيهنڭ مقابلنده گلن منفعتِ مادّيهيى ايستهمهدن و قلبًا طلب ايتمهدن، صِرف بر إحسانِ إلٰهى بيلهرك، ناسدن منّت آلميهرق و خدمتِ دينيهنڭ مقابلنده ده آلمامقدر. چونكه خدمتِ دينيهنڭ مقابلنده دنياده بر شى ايستهنيلمهملى كه، إخلاص قاچماسين. چندان حقلرى وار كه، اُمّت اونلرڭ معيشتلرينى تأمين ايتسين. هم زكاته ده مستحقدرلر. فقط بو ايستهنيلمز، بلكه ويريلير. ويريلديگى وقتده، خدمتمڭ اُجرتيدر دينيلمز. ممكن اولديغى قدر قناعتكارانه باشقه أهل و داها مستحق اولانلرڭ نفسنى كندى نفسنه ترجيح ايتمك، (وَ يُؤْثِرُونَ عَلٰى اَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ) سرّينه مظهريتله، بو مدهش تهلكهدن قورتولوب إخلاصى قزانهبيلير.
___
﴿وَمَا عَلَى الرَّسُولِ اِلَّا الْبَلَاغُ﴾
سرّينه مظهر اولوب.. حسنِ قبول و حسنِ تأثير و توجّهِ ناسى قزانمق نقطهلرينڭ جنابِ حقّڭ وظيفهسى و إحسانى اولديغنى و كندى وظيفهسى اولان تبليغده داخل اولماديغنى و لازم ده اولماديغنى و اونڭله مكلّف اولماديغنى بيلمكله إخلاصه موفّق اولور. يوقسه إخلاصى قاچيرر.
ل. ١٤٩
خودكاملق و أنانيت وارسه، كندينى حقلى و مخالفنى حقسز توهّم ايدهرك؛ إتّفاق و محبّت يرينه، إختلاف و رقابت اورتهيه گيرر. إخلاصى قاچيرر، وظيفهسى زير و زبر اولور.
١- مثبت حركت ايتمكدر كه؛ يعنى كندى مسلگنڭ محبّتيله حركت ايتمك. باشقه مسلكلرڭ عداوتى و باشقهلرينڭ تنقيصى، اونڭ فكرينه و علمنه مداخله ايتمهسين؛ اونلرله مشغول اولماسين.
٢- بلكه دائرۀِ إسلاميت ايچنده هانگى مشربده اولورسه اولسون، مدارِ محبّت و اخوّت و إتّفاق اولاجق چوق رابطۀِ وحدت بولونديغنى دوشونوب إتّفاق ايدهرك...
٣- و حقلى هر مسلك صاحبنڭ، باشقهسنڭ مسلگنه ايليشمهمك جهتنده حقّى ايسه: «مسلگم حقدر ياخود داها گوزلدر» دييهبيلير. يوقسه باشقهسنڭ مسلگنڭ حقسزلغنى ويا چركينلگنى ايماء ايدن، «حق يالڭز بنم مسلگمدر» وياخود «گوزل بنم مشربمدر» دييهمز اولان إنصاف دستورينى رهبر ايتمك.
٤- و أهلِ حقله إتّفاق، توفيقِ إلٰهينڭ بر سببى و ديانتدهكى عزّتڭ بر مدارى اولديغنى دوشونمكله...
٥- هم أهلِ ضلالت و حقسزلق (تساند سببيله) جماعت صورتندهكى قوّتلى بر شخصِ معنوينڭ دهاسيله هجومى زماننده؛ او شخصِ معنوىيه قارشى، أڭ قوّتلى فردى اولان مقاومتڭ مغلوب دوشديگنى آڭلايوب أهلِ حق طرفندهكى إتّفاق ايله بر شخصِ معنوى چيقاروب او مدهش شخصِ معنوئِ ضلالته قارشى، حقّانيتى محافظه ايتديرمك.
٦- و حقّى، باطلڭ صولتندن قورتارمق ايچون...
٧- نفسنى و أنانيتنى
٨- و ياڭليش دوشونديگى عزّتنى
٩- و أهمّيتسز رقابتكارانه حسّياتنى ترك ايتمكله إخلاصى قزانير، وظيفهسنى حقّيله ايفا ايدر.
ل. ١٥٠
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
سزڭ تسانديڭزه بنم زياده أهمّيت ويرديگمڭ سببى يالڭز بزه و رسالۀِ نوره منفعتى ايچون دگل، بلكه تحقيقى ايمانڭ دائرهسنده اولميان و نقطۀِ إستناده و صارصيلميان بر جماعتڭ قطعى بولدقلرى بر حقيقته طايانمغه پك چوق محتاج بولونان عوامِ أهلِ ايمان ايچون ضلالت جريانلرينه قارشى ييلماز، چكيلمز، بوزولماز، آلداتماز بر مرجع، بر مرشد، بر حجّت اولمق جهتيله سزڭ قوّتلى تسانديڭزى گورن قناعت ايدر كه؛ بر حقيقت وار، هيچ بر شيئه فدا ايديلمز، أهلِ ضلالته باشنى أگمز، مغلوب اولماز دييه قوّۀِ معنويهسى و ايمانى قوّت بولور، أهلِ دنيايه و سفاهته إلتحاقدن قورتولور.
ش. ٣٢٠
عزيز، صدّيق قارداشلرم خسرو و محمد فيضى، صبرى!
بن سزلره بتون قناعتمله إعتماد ايدوب إستراحتِ قلبله قبره گيرمك و نورلرڭ سلامتنى سزه بيراقمق بكلهيوردم و هيچ بر شى سزى بربرندن آييرميهجق بيلييوردم. شيمدى دهشتلى بر پلانله، نورڭ أركانلرينى بربرندن صوغوتمق ايچون رسمًا بر إشعار وار.
مادام سزلر لزوم اولسه بربريڭزه حياتڭزى، قوّتِ صداقتڭز و نورلره شدّتلى علاقهڭزڭ مقتضاسى اولارق فدا ايدرسڭز. ألبته غايت جزئى و گچيجى و أهمّيتسز حسّياتڭزى فدا ايتمگه مكلّفسڭز. يوقسه قطعيًا بزلره بو صيرهده بيوك ضررلر اولاجغى گبى، نور دائرهسندن آيريلمق إحتمالى وار دييه تيترهيورم.
اوچ گوندن بَرى هيچ گورمهديگم بر صيقنتى بنى تكرار صارصييوردى. شيمدى قطعيًا بيلدم كه، گوزه بر صاچ دوشمك گبى آز بر نازلانمق سزڭ گبيلرڭ مابيْننده حياتِ نوريهمزه بر بومبا اولور. حتّى سزه بونى ده خبر ويرهيم: گچن فورطنه ايله بزى علاقهدار گوسترمگه چوق چاليشيلمش. شيمدى، مابيْنڭزده آز بر يبانيلك آتمغه چابالايورلر.
بن سزڭ خاطريڭز ايچون هر بريڭزدن اون درجه زياده زحمت چكديگم حالده، سزدن هيچ بريڭزڭ قصورينه باقمامغه قرار ويردم. سز دخى، حقلى و حقسز اولسه بنلك ياپمامق، استاديمز اولان شاكردلرڭ شخصِ معنويسى نامنه ايستهيورم. أگر او عجيب يرده برابر بولونمقدن گيزلى پارمقلر قاريشييورلر، بريڭز طاهرينڭ قوغوشنه گيديڭز.
سعيد النورسى
ش. ٥٠٤
* * *
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو أسكى و يڭى ايكى مدرسۀِ يوسفيهدهكى شدّتلى إمتحانده صارصيلميان و درسندن واز گچمهين و ياقيجى چوربادن آغزلرى يانديغى حالده طلبهلگنى بيراقميان و بو قدر تهاجمه قارشى قوّۀِ معنويهسى قيريلميان ذاتلرى أهلِ حقيقت و نسلِ آتى آلقيشلايهجقلرى گبى، ملائكه و روحانيلر دخى آلقيشلايورلر دييه قناعتم وار.
فقط ايچڭزده خستهلقلى و نازك و فقيرلر بولونماسيله، مادّى صيقنتى زيادهدر. و بوڭا قارشى ده هر بريڭز هر بريسنه برر تسلّيجى و أخلاقده و صبرده برر نمونۀِ إمتثال و تساند و تلطيفده برر شفقتلى قارداش و درس مذاكرهسنده برر ذكى مخاطب و مجيب و گوزل سجيهلرڭ إنعكاسنده برر آيينه اولماڭز، او مادّى صيقنتيلرى هيچه اينديرر دييه دوشونوب روحمدن زياده سَوْديگم سزلر حقّنده تسلّى بولويورم.
ش. ٣٠٥
* * *
قارداشلرم!
گرچه يريڭز چوق طاردر، فقط قلبڭزڭ گنيشلگى او صيقنتىيه آلديرماز، هم يرلريمزه نسبةً داها سربستدر. بيليڭز: أڭ أساسلى قوّتمز و نقطۀِ إستناديمز، تسانددر. صاقين صاقين بو صيقنتيلرڭ ويرديگى عصبيلك جهتيله بربريڭزڭ قصورينه باقمهيڭز. قسمت و قدره إعتراض حكمنده اولان شكوالر و «بويله اولماسيدى شويله اولمازدى» دييه بربريڭزدن گوجنمهيڭز. بن آڭلادم كه، بونلرڭ هجومندن قورتولمق چارهمز يوقدى، نه ياپسيدق اونلر هجومى ياپاجق ايديلر. بز صبر و شكر و قضايه رضا و قدره تسليم ايله مقابله ايدهرك تا عنايتِ إلٰهيه إمداديمزه گلنجهيه قدر، آز زمانده و آز عملده پك چوق ثواب و خيرات قزانمغه چاليشملىيز.
اورادهكى قارداشلريمزه چوق سلام و سلامتلرينه دعا ايدييورز.
سعيد النورسى
ش. ٣٠٩
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بو دنياده خصوصًا بو زمانده، خصوصًا مصيبته دوشنلره و بِالخاصّه نور شاكردلرندهكى دهشتلى صيقنتيلره و مأيوسيتلره قارشى أڭ تأثيرلى چاره، بربرينه تسلّى و فرح ويرمك و قوّۀِ معنويهسنى تقويه ايتمك و فداكار حقيقى قارداش گبى بربرينڭ غم و حزن و صيقنتيلرينه مرهم سورمك و تام شفقتله كدرلى قلبنى اوقشامقدر. مابيْنمزدهكى حقيقى و اُخروى اخوّت، گوجنمك و طرفگيرلك قالديرماز.
مادام بن سزه بتون قوّتمله إعتماد ايدوب بل باغلامشم و سزڭ ايچون، دگل يالڭز إستراحتمى و حيثيتمى و شرفمى، بلكه سَوينجله روحمى ده فدا ايتمگه قرار ويرديگمى بيليرسڭز، بلكه ده گورييورسڭز. حتّى قَسَمله تأمين ايدرم كه: سكز گوندر نورڭ ايكى ركنى ظاهرى بربرينه نازلانمق و تسلّى يرينه حزن ويرمك اولان أهمّيتسز حادثهنڭ بو صيرهده بنم قلبمه ويرديگى عذاب جهتيله، «أيواه، أيواه! الأمان، الأمان! يا أرحم الرّاحمين مدد! بزى محافظه أيله، بزى جنّ و إنسى شيطانلرڭ شرّندن قورتار، قارداشلريمڭ قلبلرينى بربرينه تام صداقت و محبّت و اخوّت و شفقتله طولدير.» دييه هم روحم، هم قلبم، هم عقلم فرياد ايدوب آغلاديلر.
أى دمير گبى صارصيلماز قارداشلرم! بڭا يارديم ايديڭز. مسئلهمز چوق نازكدر. بن سزلره چوق گووهنييوردم كه، بتون وظيفهلريمى شخصِ معنويڭزه بيراقمشدم. سز ده، بتون قوّتڭزله بنم إمداديمه قوشماڭز لازم گلييور.
گرچه حادثه پك جزئى و گچيجى و كوچك ايدى. فقط ساعتمزڭ زنبرگنه و گوزيمزڭ حدقهسنه گلن بر صاچ، بر ذرّهجك دخى اينجيتير. و بو نقطهده أهمّيتليدر كه، مادّى اوچ پاطلاق و معنوى اوچ مشاهدهلر تام تامنه خبر ويرديلر.
سعيد النورسى
ش. ٤٩٨
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أسكى زمانده بر شيخڭ مريدلرى پك چوق اولماسندن، او مملكتڭ حكومتى سياستجه تلاش ايدوب اونڭ جماعتنى طاغيتمق ايستهمش. او ذات، حكومته ديمش: «بنم يالڭز بر بچق مريدم وار، باشقه يوق. ايسترسهڭز تجربه ايدهجگز.» او ذات بر يرده چادير قوردى، كندى بيڭلر مريدلرينى اورايه طوپلاتدى. او ده أمر ايتدى: «بن بر إمتحان ياپاجغم. هر كيم بنم مريدم ايسه و أمرى قبول ايتسه، جنّته گيدهجك.» چاديره برر برر چاغيردى. گيزلى بر قويون كسدى؛ گويا خاص بر مريدينى كسدى، جنّته گوندردى. او قانى گورن بيڭلر مريدلر داها هيچ برى شيخى ديڭلهمدى، إنكاره باشلاديلر. يالڭز بر آدم ديدى: «باشم فدا اولسون.» ياننه گيتدى. صوڭره بر قادين دخى گيتدى، باشقهلر طاغيلديلر. او ذات حكومت آدملرينه ديدى: «ايشته بنم بر بچق مريدم بولونديغنى گورديڭز.»
جنابِ حقّه يوز بيڭلر شكرلر اولسون كه؛ رسالۀِ نور، أسكيشهر إمتحان و محكمهسنده، شاكردلرندن يالڭز بر بچق غيب ايتدى. او أسكى شيخڭ عكسنه اولارق إسپارطه و جوار قهرمانلرينڭ همّتيله او ضايع اولان بر بچق آدم يرينه اون بيڭ علاوه اولدى. إن شاء اللّٰه، بو إمتحانده دخى هم شرق، هم غربڭ قهرمانلرينڭ همّتلريله، چوقلرى غيب ايديلميهجك و بر گيدن يرينه اون گيرهجك.
* * *
بر زمان، مسلم اولميان بر ذات، طريقتدن خلافت آلمق ايچون بر چاره بولمش و إرشاده باشلامش. تربيهسندهكى مريدلرى ترقّىيه باشلاركن، بريسى كشفًا مرشدلرينى غايت سقوطده گورمش. او ذات ايسه فراستيله بيلدى، او مريدينه ديدى: «ايشته بنى آڭلادڭ.» او ده ديدى: «مادام سنڭ إرشادڭ ايله بو مقامى بولدم، سنى بوندن صوڭره داها زياده باشمده طوتهجغم.» دييه جنابِ حقّه يالوارمش، او بيچاره شيخنى قورتارمش؛ بردن بره ترقّى ايدوب بتون مريدلرندن گچمش، ينه اونلره مرشدِ حقيقى قالمش. ديمك بعضًا بر مريد، شيخنڭ شيخى اولويور.
و أصل هنر، قارداشنى فنا گورديگى وقت اونى ترك ايتمك دگل، بلكه داها زياده اخوّتنى قوّتلشديروب إصلاحنه چاليشمق، أهلِ صداقتڭ شأنيدر. منافقلر، بويله وضعيتلرده قارداشلرڭ تساندينى و بربرينه قارشى حسنِ ظنلرينى بوزمق ايچون ديرلر: «ايشته او قدر أهمّيت ويرديگڭ ذاتلر؛ عادى، عاجز إنسانلردر.» هر نه ايسه…
مصيبتده گرچه چوق ضرريمز وار، فقط عموم عالمِ إسلامى علاقهدار ايدهجك بر كيفيت، بر وضعيت اولماسندن پك چوق اوجوز اولارق پك بيوك قيمتى وار. بوڭا بڭزر وقوعه گلن حادثهلر، يا سياستِ دينيه ويا باشقه سببلر ايله عموم عالمِ إسلام نامنه اولامديلر.
سعيد النورسى
ش. ٣١٩
* * *
عزيز قارداشلرم!
بو دفعه يازيلريڭزده إخلاص رسالهلرينى گورديگم ايچون، سزى او گبى رسالهلرڭ درسنه حواله ايدوب، زياده بر درسه إحتياج گورمدم. يالڭز بونى إخطار ايدييورم كه:
مسلگمز، سرِّ إخلاصه طايانوب، حقائقِ ايمانيه اولديغى ايچون؛ حياتِ دنيايه، حياتِ إجتماعيهيه مجبور اولمادن قاريشمهمق و رقابته، طرفگيرلگه و مبارزهيه سَوق ايدن حالاتدن تجرّد ايتمگه مسلگمز إعتباريله مجبورز. بيڭلر تأسّف كه؛ شيمديكى مدهش ييلانلرڭ هجومنه معروض بيچاره أهلِ علم و أهلِ ديانت، سينكلرڭ ايصيرماسى گبى جزئى قصوراتى بهانه ايدهرك بربرينى تنقيد ايله ييلانلرڭ و زنديق منافقلرڭ تخريباتلرينه و كنديلرينى اونلرڭ أليله ئولديرمهسنه يارديم ايدييورلر.
تر. ٣١٣
بر طاش، طاشلغيله برابر قبّهلى بنالرده اوستهنڭ ألندن چيقار چيقماز باشنى أگر، آرقداشيله برلشمگه مَيل ايدر كه، سقوط تهلكهسندن قورتولسونلر. مع الأسف إنسانلر، تعاون سرّينى إدراك ايدهمهمشلر. هيچ اولمازسه، طاشلر آراسندهكى يارديم وضعيتندن درس آلسينلر.
إش. ٣٩
عزيز قارداشلرم!
بو جمعه گوننده مهمّ بر حزب اوقوركن سز خاطره گلديڭز. «بو مصيبتدن قورتولمق ايچون نه ياپاجغز؟» لسانِ حال ايله ديديڭز. بنم قلبمه بو گلدى: صيقى بر تساندله، أل أله، اوموز اوموزه ويريڭز. چونكه بربرندن و رسالۀِ نوردن و بندن چكينمك و إنكار ايتمك و بزى أزمك ايستهين گيزلى قوّته دالقاووقلق ايتمك گبى تدبيرلرى ياپانلرڭ ضرردن باشقه هيچ بر منفعتلرى يوقدر. سزى تأمين ايدرم؛ أگر بيلسه ايدم كه بندن تبرّى ايتمكله قورتولاجقسڭز، بنى تحقير و إهانت و غيبت ايتمگه إذن ويروب حلال ايدردم. فقط، بزى أزمك ايستهين گيزلى قوّت سزى بيلييور، آلدانمييور؛ ضعفڭزدن، تبرّيڭزدن جسارت آلير، داها زياده أزر.
هم مسلگمز خلّت و اخوّت اولديغندن، شخصيت و أنانيت جهتندن بر رقابت اولماز. بنم گبى چوق قصورلى و چوق ضعيف بر بيچارهنڭ نقصانيتلرينه دگل، بلكه رسالۀ نورڭ كمالاتنه باقمالى.
سعيد النورسى
تر. ٤٣١