حكمنده عين إنتظام و حسنِ صنعت و عين فعل و كمالِ حكمتله تصرّف ايتمك، ألبته بداهت درجهسنده إثبات ايدر كه: بو ايشلرى ياپان هم واحددر، بردر، هر شيده سكّهسى وار. هم ده هيچ بر مكانده اولماديغى گبى هر مكانده حاضردر. هم گونش گبى؛ هر شى اوندن اوزاق، او ايسه هر شيئه ياقيندر. هم دائرۀِ كهكشان و منظومۀِ شمسيه گبى أڭ بيوك شيلر اوڭا آغير گلمديگى گبى، قاندهكى كريوات، قلبدهكى خاطرات اوندن گيزلنمز؛ تصرّفندن خارج قالماز. هم هر شى نه قدر بيوك و چوق اولورسه اولسون، أڭ كوچك، أڭ آز بر شى گبى اوڭا قولايدر كه؛ سينگى قارتال سيستمنده و چكردگى آغاجڭ ماهيتنده و بر آغاجى بر باغچه صورتنده و بر باغچهيى بر بهار صنعتنده و بر بهارى بر حشر وضعيتنده سهولتله ايجاد ايدر. و صنعتجه چوق قيمتدار شيلرى، بزه چوق اوجوز ويرر، إحسان ايدر. ايستديگى فيآت ايسه، بر «بسم اللّٰه» و بر «الحمد لِلّٰهِ»در. يعنى، او چوق قيمتدار نعمتلرڭ مقبول فيآتلرى، باشده «بسم اللّٰه الرحمن الرحيم» و آخرنده «الحمد لِلّٰهِ» ديمكدر.
بو «دردنجى حقيقت» دخى رسالۀِ نورده ايضاح و إثبات ايديلديگندن، بو قيصهجق إشارتله إكتفا ايدييورز.
بزم سيّاحڭ ايكنجى منزلده گورديگى
بشنجى حقيقت:
كائناتڭ مجموعنده و أركاننده و أجزاسنده و هر موجودنده بر إنتظامِ أكملڭ بولونماسى و او مملكتِ واسعهنڭ تدوير و إدارهسنه مدار اولان و هيئتِ عموميهسنه تعلّق ايدن مادّهلر و وظيفهدارلر برر واحد اولماسى و او حشمتلى شهر و مشهرده تصرّف ايدن إسملر و فعللر، بربرى ايچنده و برر و بر ماهيت و واحد و هر يرده عين إسم و عين فعل اولمقله برابر، هر شيئى ويا أكثر أشيايى إحاطهلرى و شموللرى.. و او زينتلى سرايڭ تدبيرينه و شنلنمهسنه و بناسنه مدار اولان عنصرلر و نوعلر، بربرى ايچنده و برر و بر ماهيتِ واحده و هر يرده عين