خلقدن حقّه گيتمش. ظاهرِ معراج رسالتدر، حقدن خلقه گلييور. ولايت، قربيت مراتبنده سلوكدر. چوق مراتبڭ طيّنه و بر درجه زمانه محتاجدر. نورِ أعظم اولان رسالت ايسه، أقربيتِ إلٰهيهنڭ إنكشافى سرّينه باقار كه، بر آنِ سيّاله كافيدر. اونڭ ايچون حديثده دينلمش: «بر آنده دونمش گلمش.»
شيمدى مقامِ إستماعده بولونان ملحده ديرز كه: مادام بو كائنات، غايت منتظم بر مملكت، غايت محتشم بر شهر، غايت مزيَّن بر سراى حكمندهدر. ألبته اونڭ بر حاكمى، بر مالكى، بر اوستهسى واردر. مادام بويله حشمتلى بر مالكِ ذو الجلال، بر حاكمِ ذو الكمال، بر صانعِ ذو الجمال واردر. هم مادام عموم او عالمه، او مملكته، او شهره، او سرايه علاقهدارلق گوسترن و حواس و طويغولريله عمومنه مناسبتدار و نظرى كلّى اولان بر إنسان واردر. ألبته او صانعِ محتشم، او كلّى نظرلى و عمومى شعورلى اولان إنسان ايله علوى، أعظمى بر مناسبتى بولونهجقدر و اوڭا قدسى بر خطابى و عالى بر توجّهى اولاجقدر. هم مادام آدم عليه السلامدن شيمدىيه قدر شو مناسبته مظهر اولانلرڭ ايچنده آثارينڭ شهادتيله، يعنى كُرۀِ أرضڭ نصفنى و نوعِ بشرڭ خُمسنى دائرۀِ تصرّفنه آلديغى و كائناتڭ شكلِ معنويسنى دگيشديرديگى، ايشيقلانديرديغى گبى، أڭ أعظمى بر مرتبهده او مناسبتى محمّدِ عربى صلّى اللّٰه عليه وسلّم گوسترمشدر. اويله ايسه، او مناسبتڭ أڭ أعظمى بر مرتبهسندن عبارت اولان معراج، اوڭا أليق و اوڭا أوفقدر.
ايكنجى أساس
حقيقتِ معراج نهدر؟
الجواب: ذاتِ أحمديهنڭ (عصم) مراتبِ كمالاتده سير و سلوكندن عبارتدر. يعنى، جنابِ حقّڭ ترتيبِ مخلوقاتده تجلّى ايتديرديگى آيرى آيرى إسم