بر ذيل
إستقبالڭ حاكمِ مطلقى قرآندر
سؤال: غايت مدقّق بر قاچ ذات ديديلر كه: بو فيلسوفلر گبى يوزر دانه متفكّر فيلسوفلرڭ قطعى قناعتله تصديقلرينڭ ويرديگى قوّت و قناعته بيڭلر گاوور فيلسوفلرڭ إنكارلرى بر ضرر ويرمييور مى؟ بر شبهه گتيرمييور مى؟
الجواب: آيت الكبرا رسالهسنڭ باشنده مقدّمهدهكى ايضاحه حواله ايدوب بوراده قيصهجه جواب ويرييورز:
«مثبت مسئلهده إثبات ايديجى ايكى آدم، منفيجه إنكار يولنه صاپان بيڭلره ترجّح ايدر.» دييه بر قاعدۀِ مقرّرهدر. مثلا، رمضانڭ باشندهكى هلالى گورن ايكى شاهد، إثبات جهتنده گورمهين و نفى ايدن بيڭلر آدمڭ إنكارينى حكمدن إسقاط ايتديگى گبى قارلايل و بيسمارقڭ قرآنى و رسالتِ محمّديهيى إثبات صورتنده تصديقلرى، يوز بيڭ نفى ايدن منكِر فيلسوفلرڭ إنكارى دگل بر شبهه بلكه بر وسوسه ويرمهمك گركدر.
هم مثلا، بر ايكى آدم إثبات صورتنده ديسهلر: «پك خارقه و سماواته يول آچان بر معدن دنياده وار.» يرينى ويا نمونهسنى گوسترمكله قولايجه دعواسنى إثبات ايتدكلرى و اونى إنكار ايدنلر بتون دنيايى آرامق طرامقله هيچ بر يرنده بولونماديغنى گوسترمكله و بيڭلر مشكلاتله او منفى دعوالرينى آنجق إثبات ايدهبيليرلر.
عينًا بو مثال گبى بيسمارق و قارلايل و أمثاللرينڭ حقائقِ قرآنيه و رسالتِ محمّديهيى إثباتلرى غايت درجهده قناعت ويرر. و او حقائقِ مثبتهيى نفى ايدن بيڭلر منكِرلرڭ دعوالرينى هيچه اينديرر. او منكِرلر عالمِ غيب و شهادتى آرامق طرامقله، بيڭ مشكلاتله او منفى دعوايى آنجق إثبات ايدهبيلمهلرى ايچون اونلرڭ إنكارلرى هيچ بر أهلِ ايمانه هيچ بر وسوسه و وهم ويرمهمك لازم گلير. هم إثبات ايديجيلر بربرينه قوّت ويردكلرى ايچون قارلايل و بيسمارق گبى غيرِ مسلملر ميليونلرله أهلِ ايمان فيلسوفلرڭ إثباتنه طايانوب قوّت آلييورلر. نفى ايديجى منكِر ايسه بربرينه قوّت ويرهمز. «گوزينى قپايان يالڭز كندينه گيجه ياپار.»
اونڭ ايچون حدسز أهلِ إنكار، دگل بو حدسز أهلِ إثباته قارشى، بلكه ايكى أهلِ إثباته قارشى گلهمز. بو حقيقتى رسالۀِ نور چوق يرلرده إثبات ايتديگى ايچون قيصه كسييورز.
سعيد نورسى
* * *