اولميان ويا أذهانڭ ويا زمانڭ مستعد و مساعد اولماديغى يرلرده برر فذلكه ايله قواعدِ أساسيه يى وضع ايدهرك تنميه و تفريعنى عقولڭ مشورت و إستنباطاتنه حواله ايتمشدر كه؛ بو فنونڭ مجموعنه دگل، بلكه أقلّنه اون اوچ عصر ترقّيدن صوڭره أڭ مدنى يرلرده أڭ خارقه ذكا ايله موصوف اولانلر، طاقتِ بشرڭ خارجنده (باخصوص او زمانده) اولديغنى تصديقدن وجدانِ منصِفانه سنى منع ايدهمييور.
ايشته فضل اودر كه؛ أعداء اوڭا شهادت ايده. يڭى دنيانڭ أڭ مشهور فيلسوفى اولان قارلايل، آلمانيانڭ مشهور بر حكيمندن و رجالِ سياسيهسندن نقلًا دييور كه: «او تدقيقاتندن صوڭره كندى كندينه سؤال ايدهرك ديمش: إسلاميت بويله اولورسه عجبا مدنيتِ حاضره حقائقِ إسلاميتڭ دائرهسنده ياشايهبيلير مى؟ كنديسى كندينه «أوت» ايله جواب ويرييور. شيمديكى محقّقلر او دائره ايچنده ياشامقدهدرلر.