يعنى حكمت طرفندن كائناته ايراد اولونان سؤاللره شويله: «أى كائنات!. نرهدن و كيمڭ أمريله گلييورسڭز؟ سلطانڭز كيمدر؟ دليل و خطيبڭز كيمدر؟ نه ايدهجكسڭز؟ و نرهيه گيدهجكسڭز؟» قطعى جواب ويرهجك يالڭز قرآندر. اويله ايسه قرآنده مقاصددن باشقه اولان كائنات بحثى إستطراديدر. تا صنعتڭ إنتظاميله صانعِ ذو الجلاله إستدلال يولى گوستريلسين. أوت إنتظام گورونور و كمالِ وضوح ايله كندينى گوسترر. صانعڭ وجود و قصد و إرادهسنه قطعيًا شهادت ايدن إنتظامِ صنعت، كائناتڭ هر جهتنده بويننى قالديرهرق هر جانبندن لمعان ايدن حسنِ خلقتى نظرِ حكمته گوسترييور. گويا هر بر مصنوع برر لسان اولوب صانعڭ حكمتنى تسبيح ايدييور. و هر بر نوع پارمغنى قالديرهرق شهادت و إشارت ايدييور. مادام مقصد بودر و مادام كائناتڭ كتابندن إنتظامه اولان رموز و إشاراتنى تعلّم ايدييورز. و مادام نتيجه بر چيقار؛ تشكّلاتِ كائنات نفسُ الأمرده ناصل اولورسه اولسون،