آفيون حپسنده يازيلان «الحجّة الزهرا»نڭ برنجى مقامنڭ برنجى قسمى
شمالِ شرقىده ظهور ايدن كفرِ مطلقڭ دهشتلى بر إنكار ايله و اللّٰهى طانيمهمق ايله هجومنى يازان غزتهلرى و كتابلرى اوقويان گنجلر و إختيارلر، ألبته ايمانِ بِاللّٰهدهكى موجوديت و وحدانيتِ إلٰهيهيه دائر غايت قطعى و قوّتلى درسلره پك زياده إحتياجلرى وار دييه تسبيحاتده قلبه گلدى كه: «بو قيصهجق خلاصهيى إختيارلره و گنجلره درس وير.» بن ده «بسم اللّٰه» دييوب باشلادم. ديدم:
بو كلامِ توحيدده اون بر مژده، اون بر حجّتِ ايمانيه وار. شيمدى، يالڭز حجّتلره غايت قيصه بر إشارت ايدوب، ايضاحنى و مژدهلرينى يگرمنجى مكتوب و نور أجزالرينه حواله ايدهجگم. فقط شيمدى، او درسى يازديغم زمان اونلره سويلهمديگم بعض كلمهلرى و نكتهلرى دخى يازمغى مناسب گوردم.
ايشته او كلامِ توحيدڭ اون بر كلمهسندن،
برنجى كلمه:
(لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ) در. بوندهكى حجّت ايسه، مطبوع آيت الكبرا رسالهسيدر. او أمثالسز حجّتڭ خارقهلغى ايچوندر كه؛ إمامِ على (رض)، نورڭ أجزالرندن خبر ويرديگى صيرهده (وَبِالْاٰيَةِ الْكُبْرٰى اَمِنّٖى مِنَ الْفَجَتْ) دييوب او آيت الكبرايى شفاعتجى ياپارق نور شاكردلرينڭ دڭزلى حپسنده، او رسالهنڭ هم آنقره، هم دڭزلى محكمهلرنده غلبهسيله و پرده آلتنده تأثيرلى إنتشاريله طلبهلرينه برائت قزانديرمغه سبب اولديغى گبى؛ اونڭ گيزلى طبعى ده، شاكردلرينڭ طوقوز آى موقوفيتلرينه وسيله اولماسيله إمامِ علىنڭ (رض) هم كرامتِ غيبيهسنى، هم نور شاكردلرينڭ بدلنه دعاسنى پك ظاهر بر صورتده تصديق ايتدى.
أوت آيت الكبرا شعاعى اوتوز اوچ إجماعِ عظيمى و كلّى حجّتلرى موجوداتڭ هيئتِ مجموعهسنده گوستروب، هر بر حجّتِ كلّيهده حدسز برهانلره إشارت ايدهرك باشده سماوات، ييلديزلر كلمهلريله؛ أرض، حيوانات و نباتات كلاملرى و جملهلريله؛ گيت گيده تا كائنات مجموعهسى، مشتملات و موجودات و حدوث و إمكان و تغيّر حقيقتلرينڭ كلمهلريله واجب الوجودڭ موجوديتنى و وحدانيتنى گونش ظهورنده و گوندوز قطعيتنده إثبات ايدييور.
صارصيلماز بر ايمان ايستهين و دينسز آنارشيستلگه قارشى قيريلماز بر قلنج آرايانلر، آيت الكبرايه مراجعت ايتسينلر.
ايكنجى كلمه:
(وَحْدَهُ) در. بوندهكى حجّته غايت قيصه بر إشارت شودر:
بو كائناتده، هر جهتده بر برلك، بر وحدت گورونويور. مثلا: كائنات بر منتظم شهر، بر محتشم سراى، بر مجسّم معنيدار كتاب، بر جسمانى و هر آيتى، حتّى هر بر حرفى و هر بر نقطهسى معجزهكار بر قرآن حكمنده بولونماسيله بر وحدت و برلك گوسترديگى گبى، او سرايڭ لامباسى بر و تقويمجى قنديلى بر و آتشلى آشجيسى بر و سقاجى سونگرى، صوجيسى بر، بر بر بر، تا بيڭ برلر قدر برلكلرى و وحدتلرى گوسترمكله او سرايڭ و شهرڭ، او كتابڭ، او جسمانى قرآنِ كبيرڭ صاحبى، حاكمى، كاتبى، مصنّفى بِالبداهه موجود و واحد و بردر دييه قطعى إثبات ايدر.
اوچنجى كلمه:
(لَا شَرٖيكَ لَهُ) در. بوندهكى حجّته غايت قيصه بر إشارت شودر كه:
آيت الكبرا شعاعنڭ معدنى، استادى، أساسى و آيت الكبرا نامنده اولان
﴿قُلْ لَوْ كَانَ مَعَهُٓ اٰلِهَةٌ كَمَا يَقُولُونَ اِذًا لَابْتَغَوْا
اِلٰى ذِى الْعَرْشِ سَبٖيلًا... اِلٰى اٰخِر﴾
إلى آخر.. آيتِ أكبريدر. يعنى: أگر شريكى اولسه و باشقه پارمقلر ايجاده و ربوبيته قاريشسه ايديلر، إنتظامِ كائنات بوزولاجقدى. حالبوكه كوچوجك سينگڭ قنادندن و گوز ببگندهكى حجيرهجكدن طوت، تا طيّارۀِ جوّيه اولان حدسز قوشلره، تا منظومۀِ شمسيهيه قدر هر شيده جزئى كلّى، كوچك و بيوك أڭ مكمّل بر إنتظام بولونماسى؛ شكسز و قطعى بر صورتده شريكلرڭ محاليتنه و معدوميتنه دلالت ايتديگى گبى، واجب الوجودڭ موجوديتنه و وحدتنه بِالبداهه شهادت ايدر.
دردنجى كلمه:
(لَهُ الْمُلْكُ) در. بوندهكى اوزون حجّته غايت قيصه بر إشارت:
أوت گوزيمزله گورويورز كه؛ زمين يوزينى بر تارلا ياپوب ايچنده هر بر بهارده يوز بيڭ نوع نباتاتڭ تخملرينى برابر، قاريشق اولارق او پك گنيش تارلاده أكييور. و محصولاتلرينى آيرى آيرى، هيچ قاريشديرميهرق، شاشيرميهرق كمالِ إنتظامله قالديروب ايكى يوز بيڭ نوع حيواناتنه اوندن أرزاق و تعييناتى (رحمت و حكمت أليله) إحتياجلرينه گوره توزيع ايدن حدسز قدرت و علم صاحبى بر متصرّف پرده آرقهسنده وار كه؛ بو گنيش و زنگين ملكنده، خصوصًا زمين تارلاسنده بو تصرّفاتى ياپييور. بو متصرّفِ حكيمى و مالكِ رحيمى طانيميان؛ بو زمينى، أحمق سوفسطائيلر گبى محصولاتيله إنكار ايتمگه مجبور اولور.
بشنجى كلمه:
(وَلَهُ الْحَمْدُ) در. بوندهكى پك گنيش حجّته غايت قيصه بر إشارتدر:
أوت گوزيمزله گورويورز و عقلمزله بداهتله بيلييورز كه؛ بو كائنات شهرنده و زمين محلّهسنده و إنسان و حيوانات قيشلهسنده اويله بر رزّاقِ رحيم و محسنِ كريم تصرّف و نظارت و تربيه ايدر كه؛ كندى نعمتلرينه مقابل حمد و شكر ايتديرمك ايچون، زمينى بر سفينۀِ تجّاريه و أرزاق گتيرن بر شمندوفر و يوزندهكى بهار موسمنى بر واغون طرزنده يوز بيڭ نوع طعاملرله و ممهلر دينيلن قونسروه پاكتلريله طولديروب قيش آخرنده أرزاقلرى بيتن محتاج ذىحياتلره يتيشديرن بر رزّاقِ رحيمڭ ايشلرى اولديغنى، ذرّه قدر عقلى بولونان تصديق ايدر. و تصديق ايتمهيوب إنكاره صاپان، ألبته زمين يوزنده وسيلۀِ حمد و شكران اولان بتون منتظم نعمتلرى و معيّن رزقلرى إنكار ايتمگه مجبور اولارق أحمق بر مضر حيوان اولور.
آلتنجى كلمه:
(يُحْيٖى) در. حجّتنه، غايت قيصه بر إشارت:
أوت اوننجى سوزده و نور أجزالرنده برهانلريله إثبات ايديلمش كه: هر بهارده، ذىحياتدن اوچ يوز بيڭ نوع و چشيد چشيد طرزلرده و حدسز أفرادى بولونان بر اوردوىِ سبحانى، روىِ زمينده إحيا ايديلييور. اونلره حيات و لوازماتِ حياتيه كمالِ إنتظامله ويريلييور. حشرِ أعظمڭ يوز بيڭ نمونهلرينى، بلكه أمارهلرينى گوستروب او آيرى آيرى حدسز مخلوقاتى برابر، بربرى ايچنده سهوسز، ياڭليشسز، نقصانسز، هيچ شاشيرميهرق، قاريشق ايكن هيچ قاريشديرميهرق، اونوتميهرق كمالِ ميزان و نظامله ديريلتن و حيات ويرن و نطفه دينيلن متماثل صو قطرهلرندن و طوپراق، متشابه تخملرندن و آز فرقلى حبّهجكلرندن و سينكلرڭ بربرينڭ عينى اولان يمورطهجقلرندن و قوشلرڭ عين هوادن، بربرينڭ عينى نطفهلرندن، هم بربرينڭ مِثلى ويا آز فرقلى يمورطهلرندن او حدسز أفرادى بولونان و بربرندن صورتجه، صنعتجه و معيشتجه آيرى آيرى يوز بيڭلر ذىحياتلرى ديريلتن و زمين و بهار صحيفهسنده يوز بيڭ باشقه باشقه كتابلرى برابر، بربرى ايچنده، خطاسز، مكمّل يازان؛ حدسز بر دقّت و نهايتسز بر حكمتله ايش گورن، تصرّف ايدن بر ذاتِ حىّ قيّوم و محيى بر خلاّقِ عليم اولديغنه قناعت گتيرمهين، ألبته هم كندينى، هم بتون زمينده و زمان شريدينه آصيلان بتون گچمش بهارلرده و حياتلى زمين و فضا يوزلرنده بولونمش بتون ذىحياتلرى إنكار ايتمگه و أڭ أحمق و بدبخت بر ذىحيات اولمغه مجبوردر.
يدنجى كلمه:
(وَيُمٖيتُ) در. بونڭ حجّتنه غايت قيصه بر إشارت:
أوت گورويورز كه: گوز موسمنده اوچ يوز بيڭ نوع ذىحيات وفات ناميله ترخيص ايديليركن، هر بر نوع و فردڭ صحيفۀِ عمللرينڭ قوطوجقلرى و ايشلدكلرينڭ فهرستهلرى و گلن بهارده ايشليهجكلرينڭ ليستهلرى و بر جهتده بر نوع روحلرى اولان تخملرينى اونلرڭ يرلرنده حفيظِ ذو الجلالڭ يدِ حكمتنه أمانت ايديلديگنى و اينجيرڭ تخم و چكردكلرى گبى ذرّهجك او كوچوجك تخملرى برر روحِ باقى گبى اينجير آغاجنڭ بتون قوانينِ حياتيهسنى طاشييان و بر كتاب قدر قوّۀِ حافظهده يازى مِثللو آغاجڭ تاريخچۀِ حياتنى اونده قدر قلميله يازان، بيوك بر كتاب حكمنه گتيرن بر خلاّقِ حكيم، بر حىِّ لا يموتى طانيميان؛ ألبته دگل أحمق بر إنسان و ديوانه بر حيوان، بلكه جهنّم آتشنى قاريشديران بر سرسرى شيطاندن داها بدبخت و أبدى ئولومه محكوم اولور.
أوت بو كلمهلرڭ حجّتلرينه إشارت ايدن كلّى، إحاطهلى و حدسز خارقه و نهايتسز خارقهلرى، معجزهلرى إحتوا ايدن بو مذكور حكيمانه أفعال، فاعلسز اولمالرى يوز درجه محال و باطل اولديغى گبى؛ كور، عاجز، شعورسز، صاغير، جامد، قارمهقاريشيق، إنتظامسز، قاريشق، إستيلاجى اولان أسبابه إسناد ايتمك بيڭ درجه ممتنع، أساسسزدر.
يوقسه طوپراغڭ هر بر ذرّهسنده حدسز بر قدرت، بر حكمت و بتون اوتلر و چيچكلرڭ تشكيلاتنه دائر پك خارقه و كلّى بر صنعتكارلق بولونمق؛ هوانڭ هر بر ذرّهسنده (رهبردهكى هو نكتهسنڭ ديديگى گبى) بتون قونوشمالرى و تلفون و راديولرڭ كلمهلرينى بيلهجك و سائر ذرّهلره درس ويرهجك بر قابليت بولونمق لازم گلير. بو عجيب فكرى ايسه؛ هيچ بر شيطان، هيچ بر كيمسهيه قبول ايتديرهمز.
و بو درجه عقلدن، حقيقتدن اوزاق و بتون موجوداته قارشى بر تحقير و تجاوز اولان كفر و إنكارڭ جزاسى، آنجق دهشتلى جهنّم اولابيلير و عينِ عدالتدر. ألبته اويله منكِرلر ايچون «ياشاسين جهنّم!» ديمهمز لازم.
سكزنجى كلمه:
﴿وَهُوَ حَىٌّ لَا يَمُوتُ﴾
در. بوندهكى حجّته غايت قيصه بر إشارت شودر:
مثلا، ناصل گوندوزده چالقانان بر دڭز يوزنده و آقان بر نهر اوستندهكى قبارجقلرده گورونن گونشجكلر گيتمهلريله آرقهلرندن گلن يڭى قبارجقلر، عينًا گيدنلر گبى گونشجكلرى گوستروب گوكدهكى گونشه إشارت و شهادت ايدرلر و زوال و وفاتلريله بر دائمى گونشڭ موجوديتنه و بقاسنه دلالت ايدرلر؛ عينًا اويله ده: هر وقت دگيشن كائنات دڭزينڭ يوزنده و تازهلهنن حدسز فضاسنده و ذرّات تارلاسنده و بتون حادثاتى و فانى موجوداتى قوجاغنه آلارق برابر چالقانان زمان نهرينڭ ايچنده مخلوقات، متماديًا سرعتله آقوب گيدييورلر، ظاهرى سببلريله برابر وفات ايدييورلر. هر سنه، هر گون بر كائنات ئولور، بر تازهسى يرينه گلير.
و ذرّات تارلاسنده، متماديًا سيّار دنيالر و سيّال عالملر محصولاتى آلينديغندن، ألبته قبارجقلر و گونشجكلر زواللريله دائمى بر گونشى گوستردكلرى گبى، او حدسز مخلوقات و محصولاتڭ وفاتلرى و ظاهرى سببلريله برابر كمالِ إنتظامله ترخيصلرى، گوندوز گبى شبههسز، گونش گبى ظاهر بر قطعيتده بر حىِّ لا يموتڭ، بر شمسِ سرمدينڭ، بر خلاّقِ باقينڭ و بر قوماندانِ أقدسڭ وجوبِ وجودى و وحدتى و موجوديتى، كائناتڭ موجوديتندن بيڭ درجه ظاهر و قطعيدر دييه بتون موجودات، آيرى آيرى و برابر شهادت ايدرلر.
ايشته كائناتى طولديران بو يوكسك سسلرى و قوّتلى شهادتلرى ايشيتمهين و قولاق ويرمهين، نه درجه صاغير و أحمق و جانى اولديغنى ألبته آڭلاديڭز.
طوقوزنجى كلمه:
(بِيَدِهِ الْخَيْرُ) در. بوندهكى حجّته غايت قيصه بر إشارت شودر:
گورويورز كه: بو كائناتده هر دائره، هر نوع، هر طبقه، حتّى هر فرد، هر أعضا، حتّى هر بدندهكى هر بر حجيرهنڭ إحتياط رزقنى طاشييان بر مخزنى، بر دهپوسى و لوازماتنى يتيشديرن، محافظه ايدن بر تارلاسى و خزينهسى وار كه؛ غايت إنتظام و ميزان ايله و نهايتسز حكمت و عنايت ايله وقتى وقتنه (محتاجڭ إقتدار و إختيارى خارجنده) بر دستِ غيبى طرفندن او محتاجڭ ألنه ويريلييور.
مثلا طاغلر، ذىحياته و إنسانه لازم اولان بتون معدنلرى، علاجلرى و حياته لازم شيلرى طاشييور و برينڭ أمريله و تدبيريله غايت مكمّل بر خزينه، بر آنبار اولديغى گبى.. زمين دخى بتون او ذىحياتڭ أرزاقلرينى بر رزّاقِ حكيمڭ قوّتيله يتيشديرن كمالِ ميزان و إنتظامله بر تارلا، بر خرمان، بر مَطْبَخْدر.
حتّى هر إنسانڭ و جسمندهكى هر بر عضوڭ بر دهپوسى و مخزنى، حتّى بر حجيرهنڭ دخى بر إحتياط مخزنجگى بولونماسى گبى.. گيت گيده تا دارِ آخرتڭ بر مخزنى دنيادر و جنّتڭ بر تارلاسى و دهپوسى، بو عالمدهكى حُسنلرى و حسناتلرى و نورلرى محصول ويرن عالمِ إسلاميت و حقيقتلى إنسانيت؛ و جهنّمڭ بر آنبارى ايسه، شرلرى و چركينلرى و كفرلرى محصول ويرن و شر اولان عدمدن گلن و خير اولان وجود عالملرينى تلويث ايدن پيس مادّهلر، طائفهلر؛ و ييلديزلرڭ حرارت مخزنى جهنّم و نورلر خزينهسى بر جنّتدر كه؛ (بِيَدِهِ الْخَيْرُ) كلمهسى، بتون او حدسز خزينهلره إشارتله پك پارلاق بر حجّتى گوسترييور.
أوت بو كلمه ايله و (بِيَدِهٖ مَقَالٖيدُ كُلِّ شَىْءٍ) جملهسيله، (يعنى «هر شيئڭ آناختارى اونڭ ألندهدر») نهايتسز گنيش و حدسز خارقهلى بر حجّتِ ربوبيت و وحدتى، بتون بتون كور اولميانه گوسترر. مثلا حدسز او خزينه و آنبارلردن يالڭز بوڭا باق كه:
هر برى بر قوجه آغاجڭ ويا بر پارلاق چيچگڭ جهازاتنى و مقدّراتنڭ پروغرامنى طاشييان كوچوجك مخزنجكلر اولان چكردكلر و تخملرڭ آناختارلرى ألنده بولونان بر متصرّفِ حكيم بر چكردگڭ قپوجغنى «اويان!» أمريله و إراده آناختاريله تام ميزانِ نظامله آچديغى گبى، زمين خزينهسنى دخى ياغمور آناختاريله آچارق، مخزنجكلرى و نباتاتڭ نطفهلرى اولان بتون حبّهلرى و حيواناتڭ منشألرى و قوشلرڭ و سينكلرڭ صو و هوادن نطفهلرى اولان بتون إنكشاف أمرينى آلان قطرهلر مخزنجكلرينى برابر، خطاسز آچديغى وقتده، كائناتده كلّى و جزئى، مادّى و معنوى بتون خزينه و دپولرى حكمت و إراده و رحمت و مشيئت أليله هر برينه مخصوص بر آناختارله آچديغنى بيلمك و گورمك ايسترسهڭ، سنڭ بر نوع مخزنجكلرڭ اولان كندى قلبڭه و دماغڭه و جسديڭه و معدهڭه و باغچهڭه و زمينڭ چيچگى اولان بهاره و اوندهكى چيچكلره و ميوهلره باق كه؛ كمالِ نظام و ميزان و رحمت و حكمتله بر دستِ غيبى طرفندن «أمرِ كُنْ فَيَكُونُ» تزگاهندن گلن آيرى آيرى آناختارلرله آچييور. بر درهم قدر بر قوطوجقدن بر بطمان، بلكه بعضًا يوز بطمان طعاملرى كمالِ إنتظام ايله چيقارييور، ذىحياتلره ضيافت ويرييور.
عجبا بويله منتظم، عليمانه، بصيرانه نهايتسز بر فعله و تصادفسز تام حكمتلى بر صنعته و ياڭليشسز تام ميزانلى بر تصرّفه و ظلمسز تام عدالتلى بر ربوبيته هيچ ممكن ميدر كه؛ كور قوّت، صاغير طبيعت، سرسرى تصادف، جامد جاهل عاجز أسباب مداخله ايدهبيلسين؟ و بتون أشيايى بردن گوروب و برابر إداره ايدهمهين و ذرّاتله سيّارات ييلديزلرى أمرنده بولونميان بر موجود، بو هر جهتله حكمتلى، معجزهلى، ميزانلى تصرّفه و إدارهيه قاريشهبيلسين؟
ايشته هر خير ألنده، هر شيئڭ آناختارى ياننده بولونان بويله بر متصرّفِ رحيمى، بر ربِّ حكيمى طانيميان و إنكاره صاپانه، ألبته (تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ) آيتنڭ ديديگى گبى، جهنّم اوڭا قيزييور و قيزيشييور و حدسز عذابمه مستحقدر، مرحمته هيچ لايق دگلدر، دييه لسانِ حال ايله دير.
اوننجى كلمه:
﴿وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَىْءٍ قَدٖيرٌ﴾
در. بوندهكى حجّته غايت قيصه بر إشارت شودر:
بو مسافرخانۀِ دنيايه گلن هر ذىشعور، گوزينى آچدقجه گورور كه: بر قدرت، بتون كائناتى قبضهسنده طوتمش و نهايتسز، هيچ شاشيرمايان أزلى، إحاطهلى بر علم و غايت دقّتلى، هيچ ميزانسز، فائدهسز حركت ايتمهين بر سرمدى حكمت و عنايت او قدرتڭ ايچنده بولونوب ذرّات اوردوسندن بر تك ذرّهيى مجذوب مولوى گبى دونديرهرك چوق وظيفهلرده إستخدام ايتديگى گبى؛ كُرۀِ أرضى عين آنده، عين قانونله بر سنهده يگرمى درت بيڭ سنهلك بر دائرهده ينه بر مجذوب مولوى مِثللو گزديرر. موسملرڭ محصولاتلرينى حيوان و إنسانلره گتيرديگى عين قانونله، عين زمانده گونشى بر مكيك، بر چيقريق ياپارق مركزنده جذبهدارانه و جاذبهكارانه دونديروب منظومۀِ شمسيه اوردوسى اولان سيّارات ييلديزلرينى كمالِ ميزان و إنتظامله وظيفهلرده چاليشديرر.
و عين قدرت؛ عين زمانده، عين قانونِ حكمتله زمين صحيفهسنده يوز بيڭلر كتاب حكمنده يوز بيڭلر نوعلرى برابر، بربرى ايچنده، إلتباسسز، سهوسز يازار، حشرِ أعظمڭ بيڭلر نمونهلرينى إظهار ايدر.
و عين قدرت، عين زمانده هوا صحيفهسنى بر يازار بوزار تختهسنه چويرر. بتون ذرّهلرينى برر قلم اوجلرى و او كتابڭ نقطهلرى حكمنده أمر و إرادهنڭ اونلره تعيين ايتديگى وظيفهلرنده إستعمال ايدهرك و بتون او ذرّهلره هر برينه اويله بر قابليت ويرمش كه؛ گويا بتون سوزلرى و قونوشمالرى بيلير گبى آلير، نشر ايدر، شاشيرماز. كوچوجك برر قولاق، اينجهجك برر لسان اولارق إستخدام ايدوب عنصرِ هوا، أمر و إرادۀِ إلٰهينڭ بر عرشى اولديغنى إثبات ايدر.
ايشته بو قيصه إشارته قياسًا، بو كائناتى بر منتظم شهر، بر مكمّل آپارتمان و مسافرخانه، بر معجزاتلى كتاب و قرآن حكمنه گتيروب هيئتِ مجموعهسندن تا بر ذرّهيه قدر بتون مخلوقات طبقهلرينى و دائرهلرينى و طائفهلرينى ميزانِ علم و نظامِ حكمتله قبضهسنه آلان، تصرّف ايدن؛ قدرتى ايچنده حكمتنى، رحمتنى گوسترن و ربوبيتِ مطلقهسى ايچنده موجوديتنى و وحدانيتنى گونش و گوندوز گبى بيلديروب طانيتديرمسنه مقابل، ايمانله طانيمق و سَوْديرمسنه مقابل، عبوديتله سَوْمك و إحساناتلرينه مقابل، شكر و حمد ايستهين بويله بر رحمٰنِ رحيمى طانيميان و عبوديتله اونى سومگه چاليشميان، بلكه إنكار ايله اوڭا بر نوع عداوت طاشييان إنسان صورتندهكى شيطانلر، برر كوچك نمرود و فرعون حكمنده نهايتسز بر عذابه ألبته مستحق اولور.
اون برنجى كلمه:
﴿وَاِلَيْهِ الْمَصٖيرُ﴾
در. يعنى: دائرۀِ حضورينه و عالمِ باقيسنه و آخرتنه و سرمدى دارِ سعادتنه گيديلهجگى گبى، بتون كائناتدهكى مخلوقاتڭ مرجعى اودر؛ بتون أسباب سلسلهلرى اوڭا طايانييور و قدرتنه إستناد ايدر و او قدرتنڭ تصرّفاتنه برر پردهدرلر؛ او قدرتِ قدسيهنڭ عزّتنى و حشمتنى محافظه ايچون، بتون ظاهرى سببلر يالڭز برر پردهدرلر؛ ايجادده ده هيچ تأثيرلرى يوقدر؛ أمر و إرادهسى اولمازسه هيچ بر شى حتّى هيچ بر ذرّه حركت ايدهمز ديمكدر. بو كلمهدهكى حجّته غايت قيصه بر إشارت ايدرز:
أوّلا: بو قدسى كلمهنڭ إفاده ايتديگى حشر و آخرت و حياتِ باقيه حقيقتنڭ بو گلن بهار گبى قطعى و شبههسز تحقّقنى و گلهجگنى تام ايمان ايتديرمك و إثبات ايتمك جهتنى اوننجى سوز و ذيللرينه و يگرمى طوقوزنجى سوزه و «ميوه»نڭ يدنجى مسئلهسنه و «مناجات» شعاعنه و نورڭ ايمانى رسالهلرينه حواله ايدرز. الحقّ، اونلر بو ركنِ ايمانىيى اويله بر طرزده حدسز حجّتلرله إثبات ايتمشلر كه؛ دنيانڭ موجوديتى درجهسنده آخرتڭ تحقّقنى، أڭ معنّد منكِرلرى ده تصديقه مجبور ايدن بر صورتده إثبات ايتمشلر.
ثانيًا: معجز البيان قرآنڭ اوچدن بريسى حشره و آخرته باقار، هر دعوايى اوڭا بنا ايدر. اويله ايسه، قرآنڭ حقّانيتنى إثبات ايدن بتون معجزهلرى و حجّتلرى، آخرتڭ وجودينه دخى دلالت ايتدكلرى گبى؛ محمّد عليه الصلاة والسلامڭ نبوّتنه شهادت ايدن بتون معجزهلرى و عموم دلائلِ نبوّتى و صدقنڭ بتون حجّتلرى، حشر و آخرته دخى شهادت ايدرلر.
چونكه او ذاتڭ (عصم) بتون حياتنده دائمى بر بيوك دعواسى آخرت اولديغى گبى، بتون يوز يگرمى درت بيڭ پيغمبرلر (عليهم السلام) دخى حياتِ باقيه و سعادتِ أبديهيى دعوا ايدوب بشره مژده ايدهرك حدسز معجزهلرله و قطعى دليللر ايله إثبات ايتدكلرندن، ألبته اونلرڭ پيغمبرلكلرينه و صادقيتلرينه دلالت ايدن بتون معجزهلرى و حجّتلرى، اونلرڭ أڭ بيوك و دائمى دعوالرى اولان آخرته و حياتِ باقيهيه شهادت ايدرلر. بوڭا قياسًا سائر أركانِ ايمانيهيى إثبات ايدن بتون دليللر دخى حشرڭ وقوعنه و دارِ سعادتڭ آچيلمهسنه شهادت ايدرلر.
ثالثًا: هيچ ممكن ميدر كه؛ كندى كمالاتنى و قدرت و ربوبيتنى إظهار ايتمك ايچون بو كائناتى بتون ذرّات و سيّارات و أجزا و طبقاتيله خلق ايدوب كمالِ حكمتله هر بريسنى بر وظيفه ايله بلكه چوق وظيفهلرله متماديًا چاليشديران و سرمدى، حدسز جلوۀِ أسماسنى گوسترمك ايچون قافله قافله آرقهسنده، بلكه سيّار متجدّد دنيا دنيا آرقهسنده و مخلوقات طائفهلرينى بو مسافرخانۀِ عالمه و حياتِ دنيويه ميدانِ إمتحاننه گوندروب عالمِ مثالده قورولان اُخروى سينهمالر و برزخى فوطوغرافلرله صورتلرينى و عمللرينى و وضعيتلرينى آلارق اونلرى ترخيصدن صوڭره، باشقه طائفه و قافله و سيّال و سيّار بر نوع دنيالرى او ميدانه وظيفهلر و جلوۀِ أسماسنه آيينهلر اولمق ايچون گوندرن بر صانعِ ذو الجلال، بر خالقِ ذو الجمال، بر اللّٰهِ ذو الكمال؛ بو فانى دنياده شعور و عقل ايله او خالقڭ بتون مقصدلرينه قارشى مقابله ايدن و بتون إستعداديله او خالقى سَووب سَوْديروب طانييوب طانيتديروب حدسز دعالرله بقاءِ آخرت سعادتنى يالواران و عقل سببيله نهايتسز ألملر آلديغندن، بتون فطرتى و روحى و إستعدادى ايله عينِ لذّت اولان حياتِ باقيهيى ايستهين بو نوعِ إنسان ايچون بر دارِ مكافات و مجازات، بر حشر نشر اولماسين؟ حاشا! يوز بيڭ دفعه حاشا و كلاّ!
ايشته بو قيصهجق إشارتڭ ايضاحاتى و تفصيلاتى و حجّتلرى، پارلاق و قوّتلى بر صورتده رسالۀِ نورده بولونماسندن، اوڭا حواله ايدهرك بو پك اوزون قصّهيى قيصه كسييورز.
﴿سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ﴾
* * *