عالمِ شهادتدن؛ عالمِ غيب، دنيا و آخرتدن داها عالى و داها يوكسكدر. مع الأسف نفسِ أمّاره، هواءِ نفس ايله باقديغى ايچون ظاهرى حياتلى، انسيتلى بر پرده گبى، ميّت و ظلمتلى و وحشتلى ظن ايتديگى باطن اوستنه سريلمش اولديغنى گورويور.
إعلم أيّها العزيز! سنڭ يوزڭ، وجهڭ او قدر كوچكلگى ايله برابر گچمش و گلهجك بتون إنسانلرڭ عددنجه كنديسنى اونلردن آييران و تعريف ايدن نشان و علامتلرى حاوى اولديغى گبى، يوزيڭى تشكيل ايدن أساس و أركاننده ده بتون إنسانلر إتّفاقدهدر. بتون إنسانلرده برى توافق، ديگرى تخالف اولمق اوزره ايكى جهت واردر. تخالف جهتى صانعڭ مختار اولديغنه، توافق جهتى ايسه صانعڭ واحدِ أحد اولديغنه دلالت ايدرلر. بو ايكى جهتڭ بر قاصدڭ قصديله، بر مختارڭ إختياريله، بر مريدڭ إرادهسيله، بر عليمڭ علميله اولماديغنى توهّم ايتمك، محالاتڭ أڭ عجيبيدر. فسبحان اللّٰه! يوزڭ او كوچك صحيفهسنده ناصل غيرِ متناهى نشانلر درج ايديلمشدر كه، گوز ايله اوقونور ده نظر ايله، يعنى عقل ايله گورونمز.
إنسان نوعنده شو تخالف ايله برابر بغداى، اوزوم، آرى، قارينجه نوعلرندهكى توافق، كور تصادفڭ ايشى اولماديغى گونش گبى آشكاردر. مادام كه كثرتڭ بويله اوزاق، اينجه، گنيش أحوال و أطوارنده ده تصادفڭ مداخلهسنه إمكان يوقدر. و تصادفڭ ألندن محفوظدر. و آنجق بر حكيمڭ قصدى و بر مختارڭ إختيارى و سميع بصير بر مريدڭ إرادهسنڭ دائرۀ تصرّفندهدر.
«تصادف، شرك و طبيعت»دن تشكّل ايدن فساد شبكهسنڭ عالمِ إسلامدن نفى و إخراجنه، رسالۀ نورجه ويريلن قرار إنفاذ ايديلمشدر.