ايستهيور. سنڭ خسّتڭ ويا حقارتڭ، اونڭ تصرّفندن خارج قالماسنه سبب اولاماز. چونكه سنڭ اوندن بُعدڭ وارسه ده اونڭ سندن بُعدى يوقدر. ويا سنڭ بر صفتڭڭ حقارتى، وجوديڭڭ حقارتنى إستلزام ايتمز. ويا ملك جهتنڭ ملوّث اولماسى، ملكوت جهتنڭ ده ملوّث اولماسنى إقتضا ايتمز. و كذا خالقڭ عظمتى، چركين شيلرڭ تصرّفندن چيقماسنى إستلزام ايتمز. بِالعكس عظمتِ حقيقيه، ايجاد خصوصنده إنفرادى، تصرّف جهتيله ده إحاطهيى إقتضا ايدر.
إعلم أيّها العزيز! مادّى اولان بر شى، كثافتى نه قدر فضله اولورسه او نسبتده اينجه و گيزلى شيلرى گورهمز و اونلرى إدراكدن قاصردر. فقط نور و نورانى شيلر، نه قدر نورانيتده ترقّى ايدرسه، او نسبتده اينجه و گيزلى شيلره نفوذى تام و كسكين اولور. و كذا نه قدر لطيف اولورسه، او درجهده مادّياتڭ ايچلرينى كشف ايدر (رونتگن شعاعى گبى). ممكناتده مسئله بو مركزده ايسه؛ واجب، واحد اولان نور الأنوار نه درجه
﴿نَافِذُ الْخَفَايَا عَالِمٌ بِالْاَسْرَارِ﴾
اولاجغى، بر درجه آڭلاشيلدى. اويله ايسه عظمتى، تام معناسيله إحاطه، نفوذ، شمولى إقتضا و إستلزام ايدر.
إعلم أيّها العزيز! أكثريتِ مطلقهيى تشكيل ايدن عوامِ ناسڭ فهملرى قرآنجه او قدر مراعات ايديلمشدر كه، بر قاچ درجهيى، بر قاچ جهتى إحتوا ايدن بر مسئلهده عوامڭ فهملرينه أڭ مأنوس أڭ قريب جهتى و نظرلرينه أڭ واضح، أڭ ظاهر درجهيى سويلهيور. چونكه اويله اولماسه، دليلڭ نتيجهدن خفى اولماسى لازم گلير. قرآنڭ كائناتدن ياپديغى بحث، خالقڭ صفتلرينى إثبات و ايضاح ايچوندر. بناءً عليه نه قدر جمهورڭ فهمنه ياقين اولورسه، إرشاده داها لايق و داها موافق اولور. مثلا: خالقڭ تصرّفاتنه دلالت ايدن آيتلردن أڭ ظاهر، أڭ آشكار اولان طبقهيى
﴿وَمِنْ اٰيَاتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْ﴾