أوت فنّى بر نظرله دقّت ايديليرسه آڭلاشيلير كه، او ذرّهنڭ حركتى، كورى كورينه، تصادف أثرى دگلدر. چونكه او ذرّه، هانگى مرتبهيه گيررسه، او مرتبهنڭ نظامنه تابع اولور. و هانگى بر طوره إنتقال ايتمش ايسه، اونڭ معيّن قانونيله عمل ايتمشدر. و هانگى بر طبقهيه مسافر گيتمش ايسه، منتظم بر حركت ايله سَوق ايديلمشدر.
خلاصه: نشئۀِ اولىٰيه دقّت ايدنڭ، نشئۀِ اُخرٰى حقّنده تردّدى قالماز. پيغمبر عليه الصلاة والسلامڭ أمر ايتديگى گبى: «نشئۀِ اولٰىيى گورن آدم، نشئۀِ اُخرٰىيى إنكار ايدهبيلير مى؟» چونكه: ايكنجى تشكّل، يعنى ايكنجى ياپيليش؛ برنجى تشكّلدن داها قولايدر. بونى ياپان، اونى داها قولاى ياپار.
مثلا: بر فرقه عسكرڭ ايلك تشكّلنده، أفرادڭ بربريله انسيتلرى، معارفهلرى اولماديغندن و تعليم و تربيه گورمهملرى يوزندن، يونتولمامش طاشلر گبى اولدقلرندن، او أفراد او فرقهنڭ بُنْيهسنده يرلشديريلنجهيه قدر چوق زحمتلر واردر. فقط بعد التشكّل ترخيص ايديلوب ده بر داها تحتِ سلاحه دعوت ايديلديگى زمان، پك قولاى إجتماع ايدر و فرقهيى تشكيل ايدرلر. بو تشكّل، أوّلكى تشكّلدن داها قولاى اولور.
كذالك بربريله الفت پيدا ايدن و هر بريسى يرينى طانييان و بر درجه يونتولمش طاشلر گبى كسبِ لطافت ايدن بدنڭ ذرّاتى، ئولوم ايله طاغيلدقدن صوڭره، حشرده خالقڭ إذنيله، إسرافيلڭ بوروسيله او ذرّاتِ أصليه و أساسيه إجتماعه دعوت ايديلدكلرى زمان، پك قولاى إجتماع ايدرلر و بدنِ إنسانىيى ينه أسكيسى گبى تشكيل ايدرلر. مع هذا قدرتِ أزليهيه نسبةً أڭ بيوك، أڭ كوچك گبيدر؛ هيچ بر شى او قدرته آغير گلهمز.