گناهلرڭ جزاسى ويا خيرلرڭ مكافاتى حقّنده ذكر ايتديگى آيتلرده تخصيصات ياپمامش؛ عام بر شكلده بيراقمشدر كه، هركس ذوقنه گوره فهم ايتسين.
خلاصه: قرآنِ معجز البيان آيتلرينى، جملهلرينى اويله بر شكلده نظم ايتمش و وضع ايتمشدر كه، هر جهتدن إحتمال يوللرى بولونسون كه، مختلف فهملر و إستعدادلر، ذوقلرينه گوره حصّهلرينى آلابيلسينلر. بناءً عليه علومِ عربيهنڭ قاعدهلرينه موافق و بلاغتڭ پرنسبلرينه اويغون و علمِ اصوله مطابق اولمق شرطيله، مفسّرلرڭ بربرينه مخالف اولان بياناتى و إحتماللرى؛ زمانلره، طبقهلره و فهملره گوره مراد و جائزدر دييه حكم ايديلهبيلير. بو نكتهدن آڭلاشيلدى كه، قرآنڭ إعجاز وجهلرندن برى اودر كه؛ نظمى، اويله بر اسلوبدهدر كه، بتون عصرلره، طبقهلره إنطباق ايدهبيلير.
(اَلَّذٖينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ) : بو جملهنڭ أوّلكى جمله ايله نظمنى ايجاب ايتديرن مناسبت وجهلرى ايسه: بو جمله، مؤمنلرى مدح ايدر، أوّلكى جمله ده قرآنى مدح ايدر. شو هر ايكى مدح آراسنده بر إنصباب (دوكولمك) واردر كه؛ او اونى ايستر، او اونى ايستر. چونكه ايكنجى مدح، برنجى مدحڭ نتيجهسيدر و برنجى مدحه بر برهانِ إنّىدر و هدايتڭ ثمرهسى و شاهديدر. و عين زمانده هدايته بر يارديمجى وظيفهسى گورويور. چونكه مؤمنلرى مدح ايتمكده ايمانه گلمك ايچون بر تشويق واردر. تشويق ايسه، بر نوع هدايتدر.
(اَلَّذٖينَ) ايله (مُتَّقٖينَ) آراسندهكى مناسبته گلنجه: بونلرڭ برى تخليه، ديگرى تحليهدر. تخليه، تطهير ايتمك و تميزلهمكدر. تحليه ايسه، تزيين ايتمك و سوسلنديرمك معناسنهدر. بونلر بربريله آرقداش اولوب بوراده اولديغى گبى، دائما بربرينى تعقيب ايدييورلر. اونڭ ايچون قلب، تقوا ايله سيّئاتدن تميزلهنير تميزلنمز همان اونڭ آردنده ايمان ايله تزيين ايديلمش و سوسلنديريلمشدر.