إزاله ايتدى و بشرڭ اونلره ترجيحندهكى حكمت نهدر دييه سامعڭ قلبنه گلن سؤاله إجمالى بر جوابدر، تفصيلى صوڭره گلهجكدر.
(اِنّٖٓى اَعْلَمُ) دهكى (اِنَّ) ، تحقيقى إفاده ايتمكله تردّد و شبههيى دفع ايتمك ايچوندر. بو ايسه، مسلّم اولميان نظرى حكملرده اولور. حالبوكه بوراده اللّٰهڭ خلقڭ بيلمدكلرينى بيلمسى مسلّم و بديهى بر حكمدر؛ حاشا ملائكهنڭ بو حكمده تردّدلرى يوقدر. بناءً عليه بوراده بو (اِنَّ) ، قرآنِ كريمڭ ايجاز ايچون إختصارًا إجمال ايتديگى بر قاچ جملهيه إشارتدر:
١ - بشردهكى مصلحتلر و بشرڭ خيرِ كثيره نسبةً مفسدتلرى، شرِّ قليلدر. شرِّ قليل ايچون خيرِ كثيرى ترك ايتمك، حكمته مخالفدر.
٢ - بشرڭ خلافته اولان سرِّ لياقتى، ملائكهجه مجهول، خالقجه معلومدر.
٣ - بشرڭ اونلره ترجيح حقّنى ويرن حكمت، ملائكهجه مجهولدر.
٤ - (اِنَّ) نڭ إفاده ايتديگى تحقيق، بعضًا صريح حكمه دگل، جملهنڭ بر قيدندن إستفاده ايديلن ضمنى بر حكمه راجع اولور. بوراده (اِنَّ) نڭ تحقيقى، (لَا تَعْلَمُونَ) قيدندن إستفاده ايديلن حُكمِ ضمنىيه راجعدر. يعنى «سزلر محقّق بيلمييورسڭز و كذا اللّٰهڭ علمى لازم، بشرڭ وجودى ملزومدر.» بو جملهده علمِ إلٰهينڭ وجودينه دلالت ايدن (اَعْلَمُ) دن، بشرڭ وجوده گلهجگى تبارز ايدر. چونكه (اَعْلَمُ) نڭ دلالتنه گوره، علمِ إلٰهى تعلّق و تحقّق ايتمشدر. اويله ايسه بشرڭ وجودى هر حالده اولاجقدر.