قدر بيوك اولور. أوت صنملر پك عادى، حقير اولدقلرندن؛ جنابِ حق سينگى (حاشيه) اونلره مسلّط قيلمشدر؛ و عبادتلرى ده او قدر چركيندر كه، نسج العنكبوت ايله يعنى ئورومجگڭ آغيله تعبير ايديلمشدر.
اوچنجى مغالطه:
اونلر دييورلر كه: «حقيقتى إظهار ايتمكده عجزى ايما ايدن بو گبى تمثيلاته نه إحتياج واردر؟»
الجواب: قرآنى إنزال ايتمكدن مقصد، جمهورِ ناسى إرشاد ايتمكدر. جمهور ايسه عوامدر. عوامِ ناس، چيپلاق اولان حقائقى گورهمز؛ الفت پيدا ايتمدكلرى عقلياتِ محضهيى و مجرّداتى فهملرى آلاماز. بونڭ ايچون جنابِ حق لطف و إحسانيله حقيقتلرى اونلرڭ الفت ايتدكلرى بر لباس ايله، بر شيوه ايله گوسترمشدر كه، توحّش ايدوب ئوركمهسينلر. بو بحث، متشابهات بحثنده گچمشدر.
بو آيتڭ جملهلرى آراسندهكى إرتباطه گلهلم:
أوت (اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓى اَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا) جملهسى اونلرڭ ايراد ايتدكلرى آشاغيدهكى متسلسل إعتراضلرى ردّ ايدييور.
١ - اللّٰهڭ بشر ايله قونوشماسنده و اونلره قهر و عتاب ايتمكده و اونلردن شكايت ايتمكده نه حكمت واردر؟ حالبوكه بو گبى شيلردن آڭلاشيلير كه؛ عالمده إنسانڭ ده باشقه بر تصرّفى، بر تأثيرى واردر.
___
(حاشيه) : بر أعرابينڭ طاپديغى بر صنمى وارمش. بر گون عبادته گيتمش. باقمش كه، بر تيلكى صنمڭ باشنه بَول ايتمش. بو حالى گورونجه، (اَرَبٌّ يَبُولُ الثَّعْلَبَانُ بِرَاْسِهٖ) ديمكله، صنمى قيرمش آتمش. ديمك صنملرڭ حقارتندن، يالڭز سينكلر دگل، تيلكيلر ده باشلرينه چيقار، تلويث ايدر.
مترجم عبد المجيد