پايلاشسين. قلبلرڭ أڭ لطيفى، أڭ شفيقى؛ قسمِ ثانى ايله تعبير ايديلن قادين قلبيدر. فقط قادين ايله روحى إمتزاجى (گچيمى) إكمال ايدن، قلبى اُنسيت و اُلفتى إتمام ايدن، صورى و ظاهرى اولان آرقداشلغى صميميلشديرن؛ قادينڭ عفّتيله، أخلاقِ سيّئهدن تميز و پاك بولونماسى و چركين عارضهلردن خالى اولماسيدر.
س - ييهجك، ايچهجك شخصى وجودى إبقا ايتمك ايچوندر. چونكه وجوددن أرييوب آيريلان شيلرڭ يرينى طولديروب تعمير ايتمك، يمك و غدا ايله اولور. نكاح ده، نوعڭ بقاسى ايچوندر. حالبوكه آخرتده أشخاص أبدى اولديغندن، وجودلرنده أرييوب آيريلان بر شى يوقدر كه غدايه إحتياج اولسون و آخرتده تناسل يوقدر كه نكاحه لزوم اولسون؟
ج - يمك، ايچمك و نكاحڭ فائدهلرى، يالڭز بقايه و تناسله منحصر دگلدر. أوت شو ألملى، كدرلى عالمده اونلرده پك بيوك لذّت و فائدهلر اولسون ده، لذّتلر يرى اولان عالمِ سعادتده نه ايچون داها نزيه لذّت و فائدهلرى اولماسين؟
س - بو عالمده لذّت، ألمڭ دفعندن حاصل اولور. حالبوكه آخرتده ألم يوقدر؟
ج - ألمڭ دفعى، لذّتڭ سببلرندن بريدر. يوقسه لذّت، اوڭا منحصر دگلدر. و كذا عالمِ أبدينڭ بو عالمه بڭزهتيلمسى، قياسِ مع الفارقدر. يعنى، آرالرنده چوق فرقلر بولونديغندن، بربرينه بڭزهمز. جنّت ايله خورخور باغچهسنڭ (حاشيه) آراسنده نه نسبت وارسه، جنّتڭ لذّتلريله دنيانڭ لذّتلرى آراسنده ده عين او نسبت واردر. جنّتڭ خورخور باغچهسندن درجهلرى نه قدر چوق يوكسك ايسه، اُخروى لذّتلر ده دنيا لذّتلرينه گوره اويلهدر. هر ايكى عالم آراسنده بو بيوك تفاوته، ابن عبّاس (لَيْسَ فِى الْجَنَّةِ اِلَّا اَسْمَائُهَا) جملهسيله إشارت
___
(حاشيه) : خورخور، وانده مؤلّفڭ مدرسهسنڭ آديدر.