ايكنجيسنه (جزاء الشرط) دينير. بو ايكى جمله آراسنده، حرارتله آتش آراسنده اولديغى گبى، «لزوم» لازمدر. حالبوكه بو ايكى جمله آراسنده لزوم گورونميور. بناءً عليه آيتڭ إختصارى طولاييسيله، اورتهدن قالديريلان جملهلره مراجعت لازمدر. مقدّر جملهلر ايسه، (تَشَبَّثُوا ، وَجَبَ التَّشَبُّثُ ، تَعَلَّمُوا ، جَرِّبُوا) أمرلريدر. بونلر صيره ايله، ايكنجيسى برنجيسنه لازمدر. يعنى إتيان (دليل گتيرمك)، تجربهيه لازمدر؛ تجربه تعلّمه، تعلّم وجوبِ تشبّثه، وجوبِ تشبّث ده تشبّثه، تشبّث ده ريبه لازمدر. ديمك بو قدر لزوملرڭ تقديرى لازمدر كه، «قرآنڭ بر مِثلنى گتيريڭز» ايله «قرآنده شبههڭز وارسه» آراسنده لزوم تظاهر ايدهبيلسين.
(وَادْعُوا شُهَدَٓاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللّٰهِ) : بو جملهنڭ، اوچ وجهله ماقبليله إرتباطى واردر.
برنجى وجه: «قرآنه معارضه ايتمكدن ظاهر اولان عجزيمز، بتون إنسانلرڭ عجزينى إستلزام ايتمز. بز ياپامدق امّا باشقهلر ياپهبيليرلر» دييه ذهنلرينه گلن وسوسهيى دفع ايتمك ايچون، قرآنِ كريم بو آيتڭ لسانيله؛ بيوكلريڭزى، رئيسلريڭزى ده چاغيريڭز، سزه يارديم ايتسينلر دييه اونلرى إلزام ايتمشدر.
ايكنجى وجه: «أگر بز معارضه تشبّثنده بولونسهق بزى دستكلهين، مدافعه ايدن يوقدر» دييه ايلرى سورديكلرى زعملرينى ده ردّ ايتمشدر كه؛ هر هانگى بر مسلك اولورسه اولسون، متعصّبلرى چوقدر. معارضه ايتديگڭز تقديرده، سزى مدافعه ايدن چوق اولور، دييه اونلرى إسكات ايتمشدر.
اوچنجى وجه: قرآنِ كريم صانكه اونلره إستهزاءً دييور كه: «محمّد عليه الصلاة والسلام، بتون إنسانلره نبوّتنى تصديق ايتديرمك ايچون اللّٰهندن يارديم ايستدى. اللّٰهى ده، قرآننه سكّۀِ إعجازى باصارق پك چوق إنسانلره تصديق