İçeriğe atla
إشارات الإعجاز
سورهٔ‌‌ِ بقره · Sayfa 153

چيقماسى ممكن اولميان بر أشك گبى ايچنده قالير. أوت چوق شيلر وار كه؛ إنسان إختياريله گيرر، امّا چيقماسى ممتنع اولور. إنسان اونى بيراقير، او إنسانى بيراقماز. ايشته اونلرڭ شو وضعيتلرينه قارشى (فَهُمْ لَا يَرْجِعُونَ) دينيلمشدر كه، او مصيبتدن قورتولوب رجوعلرينه بر چاره قالماديغنه و صوڭ اميدلرينڭ ده كسيلديگنه بناءً وحشت، يأس، قورقولر ايچنده قالدقلرينه إشارتدر.

جملهلرڭ هيئتلرينه گلنجه:

أوت (مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا) جمله‌سى نكته‌لره بر دفينه حكمنده‌در. شويله كه: لسانلر اوستنده دوران ايله بين الناس غريب و عجيب شيلرده قوللانيلان و «حكمت العوام»، «فلسفة العموم» ايله آڭيلان (مَثَلُ) كلمه‌سى منافقلرڭ وضعيتلرى (بر أغروبه) و قصّه‌لرى (بر اعجوبه) اولديغنه إشارتدر. و بو إشارتدن اونلرڭ صفتلرى نفرت، لعنت لسانلرى اوستنده إلى‌الأبد (ضربِ مَثل) گبى دوران ايتمك شاننده اولديغنه بر رمز واردر.

س - تشبيهى إفاده ايدن هر ايكى مَثل آراسنده‌كى (كَ) نڭ حذفى بلاغتجه داها مقبول اولديغى حالده، نه ايچون حذف ايديلمه‌مشدر؟

ج - بو مقامده أداتِ تشبيهڭ ذكرى، حذفندن داها بليغدر. زيرا سامع تشبيه أداتنى گورور گورمز تشبيه ايله علاقه‌دار اولور، مُشَبَّهٌ بِهْ‌ده اولان هر نقطه‌دن مشبّهده‌كى نظيرينه تطبيق ايدر. فقط أداتِ تشبيهڭ محذوف تقديرنده تشبيهدن غفلت ايله هر ايكى طرفى بربرينه تطبيق ايتمك فكرينه گلمز إحتمالى واردر. ايكنجى «مَثل» كلمه‌سى ايسه آتش ياقان او آدمڭ وضعيتى، أفكارِ عامّه‌جه بر ضربِ مَثل حكمنه گچمش اولديغنه إشارتدر.