س - أليم، متألّم معناسنهدر. متألّم ايسه، شخصڭ صفتيدر. بناءً عليه عذابڭ، (اَلٖيمٌ) له وصفلانديريلماسنده نه حكمت واردر؟
ج - عذاب اونلرڭ وجودلرينى اويله قاپلار و جسدلرينى اويله إحاطه ايدر و باطنلرينه اويله نفوذ ايدر كه، صانكه وجودلرى بر عذاب كولچهسى كسيلير. عذابدن ماعدا بر شى گورونمز. حتّى او عذاب كولچهسندن فيشقيران آهلر، فيزارلر، تألّملر صانكه نفسِ عذابدن نشئت ايدرلر. يعنى، چاغيران، باغيران، متألّم اولان، عينِ عذاب اولديغى صانيلير.
يدنجى جملهيى تشكيل ايدن (بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ) نڭ، وجهِ إرتباطى:
أوت منافقلرڭ عذابلرى، مذكور جنايتلرى آراسنده يالڭز كذب ايله وصفلانديريلماسى، كذبڭ شدّتِ قبح و چركينلگنه إشارتدر. و بو إشارت دخى، كذبڭ نه قدر تأثيرلى بر زهر اولديغنه بر شاهدِ صادقدر.
زيرا، كذب كفرڭ أساسيدر. كذب، نفاقڭ برنجى علامتيدر. كذب، قدرتِ إلٰهيهيه بر إفترادر. كذب، حكمتِ ربّانيهيه ضددر. أخلاقِ عاليهيى تخريب ايدن كذبدر. عالمِ إسلامى زهرلنديرن آنجق كذبدر. عالمِ بشرڭ أحوالنى فساده ويرن كذبدر. نوعِ بشرى كمالاتدن گرى بيراقان كذبدر. مسيلمۀِ كذّاب ايله أمثالنى عالمده رذيل و رسواى ايدن كذبدر. ايشته بو سببلردن طولاييدر كه، بتون جنايتلر ايچنده تلعينه، تهديده تخصيص ايديلن كذبدر. بو آيت إنسانلرى بِالخاصّه مسلمانلرى دقّته دعوت ايدر.
س - بر مصلحته بناءً كذبڭ جائز اولديغى سويلهنيلمكدهدر. اويله ميدر؟