طوقوز ساعتده پريشان خطّمله يازمشدم. صوڭره آڭلادم كه، بو واديده بر تفسير كويمزده وار. او تفسيرى گتيردك، مقابله ايتدك. أكثريتِ مطلقه ايله توافق ايتمشز، بر قاچ بيوك يكونلرده اون - اونبش كوچك يرلرده مخالفت اولدى. تحقيقات نتيجهسنده، تفسيرڭ مطبعه و مستنسخلرڭ أثرِ سهوى اولارق مخالفت اولمش. ايكى اوچ يرده مسودّه ليستهمزى تصحيح ايتدك. صوڭره او تصحيحمزڭ ياڭليش اولديغنى آڭلادق، داها ليستهمزى دگيشديرمهدك. مطبعه خطاسى اولارق تفسير تصحيحه محتاج ظن ايتدك، فقط ايدهمدك. چونكه صاحبى بيوك بر مدقّق و مطبعه ده جامع الأزهر ياننده و قربنده، أزهرى علماسنڭ نظرى آلتنده اولديغندن تصحيحه جرئت ايدهمهدم.
عين تفسيرى، تبييض ايله برابر گوندرييورم. اوڭا باقارسڭز، فقط تنقيده اوغراشمايڭز. چونكه بنم ليستهم تقريبيدر، داها تحقيقى ياپمدم. تفسير ايسه، چوغنده روايته إستناد ايدر. هم بعض سورۀِ مكّيهده مدنى آيتلر گيرمش. بلكه، حسابه داخل ايتمهمش. مثلا، سورۀِ العلقده حروفى يوز كسور ديمش. مرادى، أڭ أوّل نازل اولان نصفِ أوّلدر. او طوغرى سويلهمش. بن ايسه أسكى محفوظاتمه إستنادًا مجموعِ سورهيى ظن ايتديگم ايچون اونڭ صوابنده خطا ايتمشم.
هم توافقدهكى أسرار، كلّى يكونلره باقار. تقريبى فهرسته بزه كافيدر. كنز العرشڭ اوچ نكتهسنده يازيلان توافقات، كسوراتڭ دگيشمهسيله دگيشمزلر. بلكه بيوك يكونلرڭ دگيشمهسيله دخى او توافقات بوزولماز. مثلا، سورۀِ كهف ايله اوتوز طوقوز سوره، بيڭ عددنده إتّفاق ايدييورلر. بر ايكى دانه بيڭ عددينى غائب ايتسه، او مهمّ توافق بوزولماز. و هكذا... كسوراتڭ چندان أسرارى وار، داها بزه تماميله آچيلمادى. إن شاء اللّٰه آچيلديغى وقتده، فهرسته دخى تحقيقى بر صورته گيرهجك.
سعيد النورسى
* * *