اويله ايسه، عمومڭ فوقندهدر. مضمونلرى او قدر زمانده، قپو آچيق، بشره وقف ايديلمش؛ كندينه دعوت ايتمش أرواح ايله أذهانى!
بشر اونده تصرّف، كندينه ده مال ايتمش. اونڭ مضمونلرى ايله ينه قرآنه قارشى چيقمامش، هيچ بر زمان چيقهماز؛ گچدى زمانِ إمتحانى.
سائر كتابلره بڭزهمز، اونلره مقيس اولماز؛ زيرا يگرمى سنه ظرفنده منجّمًا حاجتلره نسبةً نزولى؛ متفرّق متقاطع، بر حكمتِ ربّانى.
أسبابِ نزولى مختلف، متباين. بر مادّهده أسئله متكرّر، متفاوت. حادثاتِ أحكامى متعدّد، متغاير. مختلف، متفارق نزولنڭ أزمانى.
حالاتِ تلقّيسى متنوّع، متخالف. أقسامِ مخاطبى متعدّد، متباعد. غاياتِ إرشادنده متدرّج، متفاوت. شو أساسلره مستند بنائى، هم بيانى،
جوابى، هم خطابى. بونڭله ده برابر سلاست و سلامت، تناسب و تساند، كمالنى گوسترمش؛ ايشته اونڭ شاهدى: فنِّ بيان معانى.
قرآنده بر خاصّه وار؛ باشقه كلامده يوقدر. بر كلامى ايشيتسهڭ، أصل صاحبِ كلامى آرقهسنده گورورسڭ، يا ايچنده بولورسڭ. اُسلوب: آيينۀ إنسانى.
قرآن ايسه ظاهرًا او نبى مخاطبى گوسترر، مخاطب صاحبِ كلامه پرده. زيرا بر واجب الوجود كه بىنفاد و بىنهايت خطاب و كلماتِ سبحانى
لا يحدّ مخاطبينه أزلدن تا أبده بردن توجّه ايتمش تكلّم ده ايدييور شويله محدود كلامڭ آرقهسنده أزل أبد سلطانى
يالڭز بر لمعۀ تجلّيسى قابلدر صيقيشماسى أگر بتون او بىنهايت كلمات دفعةً ديڭلهمسى دائرۀ إمكانده اولسيدى بر مكانى