أصليه و طبايعِ أساسيه، اونڭ أمرينه باقار، اونڭ قوّتيله حركت ايدر، هيچ بريسى باشى بوش اولوب طبيعتيله حركت ايتمديگنى گوسترن بر ذاتدن، طوپراقدن ياپيلان و صوڭره طوپراغه دونن إنسانى، طوپراقدن يڭيدن چيقارمسى إستبعاد ايديلمز. عصيان ايله اوڭا ميدان اوقونماز.» صوڭره حضرتِ موسى عليه السلامڭ شجرۀِ مشهورهسنى خاطره گتيرمكله شو دعواىِ أحمديه عليه الصلاة والسلام، موسى عليه السلامڭ دخى دعواسيدر. أنبيانڭ إتّفاقنه خفى بر ايما ايدوب، شو كلمهنڭ ايجازينه بر لطافت داها قاتار.
دردنجى ايشيق:
ايجازِ قرآنى او درجه جامع و خارقدر، دقّت ايديلسه گورونويور كه: بعضًا بر دڭزى بر إبريقده گوسترييور گبى پك گنيش و چوق اوزون و كلّى دستورلرى و عمومى قانونلرى، بسيط و عامى فهملره مرحمةً بسيط بر جزئيله، خصوصى بر حادثه ايله گوسترييور. بيڭلر مثاللرندن يالڭز ايكى مثالنه إشارت ايدرز.
برنجى مثال:
يگرمنجى سوزڭ برنجى مقامنده تفصيلاً بيان اولونان اوچ آيتدر كه، شخصِ آدمه تعليمِ أسما عنوانيله نوعِ بنى آدمه إلهام اولونان بتون علوم و فنونڭ تعليمنى إفاده ايدر. و آدمه، ملائكهنڭ سجده ايتمهسى و شيطانڭ ايتمهمسى حادثهسيله نوعِ إنسانه سمكدن مَلگه قدر أكثر موجودات مسخّر اولديغى گبى، ييلاندن شيطانه قدر مضر مخلوقاتڭ دخى اوڭا إطاعت ايتمهيوب دشمنلق ايتديگنى إفاده ايدييور. هم قَومِ موسى (عس) بر بقرهيى، بر اينگى كسمكله مصر بقرپرستلگندن آلينان و «عجل» حادثهسنده تأثيرينى گوسترن بر بقرپرستلك مفكورهسنڭ موسى عليه السلامڭ بيچاغيله كسيلديگنى إفاده ايدييور. هم طاشدن صو چيقماسى، چاى آقماسى و طاغيلوب يووارلانمسى عنوانيله؛ طبقۀِ ترابيه آلتنده اولان طاش طبقهسى، صو طمارلرينه خزينهدارلق و طوپراغه آنالق ايتديگنى إفاده ايدييور.