كور، صاغير، ديلسز، عقلسز آدمه هر شى معدومدر؛ اويله ده ايمانسزه هر شى معدومدر، ظلماتليدر.
ايكنجى نكته: دنيانڭ و أشيانڭ اوچ دانه يوزى وار.
برنجى يوزى: أسماءِ إلٰهيهيه باقار، اونلرڭ آيينهلريدر. بو يوزه زوال و فراق و عدم گيرهمز؛ بلكه تازهلنمك و تجدّد وار.
ايكنجى يوزى: آخرته باقار، عالمِ بقايه نظر ايدر، اونڭ تارلاسى حكمندهدر. بو يوزده باقى ثمرهلر و ميوهلر يتيشديرمك وار؛ بقايه خدمت ايدر، فانى شيلرى باقى حكمنه گتيرر. بو يوزده دخى موت و زوال دگل، بلكه حيات و بقا جلوهلرى وار.
اوچنجى يوزى: فانيلره، يعنى بزلره باقار كه؛ فانيلرڭ و أهلِ هوساتڭ معشوقهسى و أهلِ شعورڭ تجارتگاهى و وظيفهدارلرڭ ميدانِ إمتحانلريدر. ايشته بو اوچنجى يوزندهكى فنا و زوال، موت و عدمڭ آجيلرينه و يارهلرينه مرهم ايچون او اوچنجى يوزڭ ايچ يوزندهكى بقا و حيات جلوهلرى وار.
الحاصل: شو موجوداتِ سيّاله، شو مخلوقاتِ سيّاره، واجب الوجودڭ أنوارِ ايجاد و وجودينى تازهلنديرمك ايچون متحرّك آيينهلر و دگيشن مظهرلردر.
ايكنجى مقام:
بر مقدّمه، بش إشارتدر.
مقدّمه:
ايكى مبحثدر.
برنجى مبحث: بو گلهجك بش إشارتده، شئوناتِ ربوبيتى رصد ايتمك ايچون؛ برر سونوك، كوچك دوربين نوعندن برر تمثيل يازيلهجق. بو تمثيللر؛