رأسى، رئيسى، غايهسى، نتيجهسى اولان سعادتِ أبديه ويريلمزسه، دنيا ئولدكدن صوڭره آخرت صورتنده ديرلمزسه، بتون نعمتلر نقمتلره تحوّل ايدرلر. او تحوّل ايسه، بِالبداهه و بِالضروره و عموم كائناتڭ شهادتيله محقّق و مشهود اولان رحمتِ إلٰهيهنڭ وجودينى إنكار ايتمك لازم گلير. حالبوكه رحمت، گونشدن داها پارلاق بر حقيقتِ ثابتهدر. باق رحمتڭ جلوهلرندن و لطيف آثارندن اولان عشق و شفقت و عقل نعمتلرينه دقّت ايت. أگر فراقِ أبدى و هجرانِ لا يزالىيه، حياتِ إنسانيه إنجرار ايدهجگنى فرض ايتسهڭ؛ گورورسڭ كه: او لطيف محبّت، أڭ بيوك بر مصيبت اولور. او لذيذ شفقت، أڭ بيوك بر علّت اولور. او نورانى عقل، أڭ بيوك بر بلا اولور. ديمك رحمت، (چونكه رحمتدر) هجرانِ أبدىيى، محبّتِ حقيقيهيه قارشى چيقارهماز. اوننجى سوزڭ ايكنجى حقيقتى، بو حقيقتى غايت گوزل بر صورتده گوسترديگندن بوراده إختصار ايديلدى.
يدنجى مدار: شو كائناتده گورونن و بيلينن بتون لطائف، بتون محاسن، بتون كمالات، بتون إنجذابات، بتون إشتياقات، بتون ترحّمات؛ برر معنادر، برر مضموندر، برر كلمۀِ معنويهدر كه: شو كائناتڭ صانعِ ذو الجلالنڭ لطف و مرحمتنڭ تجلّياتنى، إحسان و كرمنڭ جلوهلرينى بِالضروره، بِالبداهه قلبه گوسترر، عقلڭ گوزينه صوقويور. مادام شو عالمده بر حقيقت واردر. بِالبداهه حقيقى رحمت واردر. مادام حقيقى رحمت واردر، سعادتِ أبديه اولاجقدر. اوننجى سوزڭ دردنجى حقيقتى، ايكنجى حقيقتى ايله برابر شو حقيقتى گوندوز گبى آيدينلاتمشدر.
سكزنجى مدار: إنسانڭ فطرتِ ذىشعورى اولان وجدانى، سعادتِ أبديهيه باقار، گوسترر. أوت، كيم كندى اويانيق وجداننى ديڭلرسه «أبد!.. أبد!» سسنى ايشيدهجكدر. بتون كائنات او وجدانه ويريلسه، أبده قارشى اولان