الجواب: ترجّح بِلا مرجّح محالدر. (حاشيه) يعنى: مرجّحسز، سببسز رجحانيت محالدر. يوقسه، ترجيح بِلا مرجّح جائزدر و واقعدر. إراده بر صفتدر؛ اونڭ شأنى، بويله بر ايشى گورمكدر.
أگر ديسهڭ: «مادام قتلى خلق ايدن حقدر. نه ايچون بڭا قاتل دينلير؟
الجواب: چونكه علمِ صرف قاعدهسنجه إسمِ فاعل، بر أمرِ نسبى اولان مصدردن مشتقدر. يوقسه بر أمرِ ثابت اولان حاصلِ بِالمصدردن إنشقاق ايتمز. مصدر كسبمزدر، قاتل عنواننى ده بز آليرز. حاصلِ بِالمصدر، حقّڭ مخلوقيدر. مسئوليتى إشمام ايدن بر شى، حاصلِ بِالمصدردن مشتق قيلنماز.
يدنجيسى: إرادۀِ جزئيۀِ إنسانيه و جزءِ إختياريهسى چندان ضعيفدر، بر أمرِ إعتباريدر، فقط جنابِ حق و حكيمِ مطلق، او ضعيف جزئى إرادهيى، إرادۀِ كلّيهسنڭ تعلّقنه بر شرطِ عادى ياپمشدر. يعنى معنًا دير: «أى عبدم! إختيارڭله هانگى يولى ايسترسهڭ، سنى او يولده گوتورورم. اويله ايسه مسئوليت سڭا عائددر!» تشبيهده خطا اولماسين، سن بر إقتدارسز چوجغى اوموزيڭه آلسهڭ، اونى مخيّر بيراقوب «نرهيى ايسترسهڭ سنى اورايه گوتورهجگم» ديسهڭ، او چوجق يوكسك بر طاغى ايستدى، گوتوردڭ. چوجق اوشودى ياخود دوشدى. ألبته «سن ايستدڭ» دييهرك عتاب ايدوب اوستنده بر طوقات ووراجقسڭ. ايشته جنابِ حق، أحكم الحاكمين، نهايت ضعفده اولان عبدڭ إرادهسنى بر شرطِ عادى ياپوب، إرادۀِ كلّيهسى اوڭا نظر ايدر.
الحاصل: أى إنسان! سنڭ ألڭده غايت ضعيف، فقط سيّئاتده و تخريباتده
___
(حاشيه): ترجّح آيريدر، ترجيح آيريدر، چوق فرق وار.