ملّت اويانمش، مغالطه و جربزه ايله إغفال اولونسه، دوام ايتميهجكدر. حقيقت تلقّى اولونان خيالڭ عمرى قيصهدر. فوران ايدن أفكارِ عموميه ايله، او آلداتمالر و مغالطهلر طاغيلاجق و حقيقت ميدانه چيقهجقدر إن شاء اللّٰه...
سزڭ إشكنجهلى حپسخانهڭزڭ حالى؛ زمان مدهش، مكان موحش، محبوسين متوحّش، غزتهلر مرجف، أفكار مشوّش، قلبلر حزين، وجدانلر متأثّر و مأيوس، بدايتِ حالده مأمورلر شماتتلى، نوبتجيلر مُزعج اولمقله برابر وجدانم بنى تعذيب ايتمديگى ايچون او حال بڭا أگلنجه گبى ايدى. مصيبتلرڭ تنوّعى، موسيقينڭ نغمهلرينڭ تنوّعى گبى بڭا گلييوردى.
هم ده گچن سنه تيمارخانهده تحصيل ايتديگم درسى، شيمدى بو مكتبده إتمام ايتدم. مصيبت زماننڭ اوزونلغندن، اوزون درسلر گوردم. دنيانڭ روحانى لذّتى اولان حزنِ معصومانه و مظلومانهدن، ضعيفه شفقت و غدره شدّتِ نفرت درسنى آلدم.
اميدم قويدر كه: چوق معصوملرڭ قلبلرندن حرارتِ حزن ايله تبخّر ايدن آى! واى! و آه! لر، رحمتلى بر بلوط تشكيل ايدهجكدر. و عالمِ إسلامدهكى يڭى يڭى إسلام دولتلرينڭ تشكّللريله او رحمتلى بلوط تشكّله باشلامشدر.
أگر مدنيت بويله حيثيت قيريجى تجاوزلره و نفاق ويريجى إفترالره و إنصافسزجهسنه إنتقام فكرلرينه و شيطانجهسنه مغالطهلره و ديانتده لااباليجهسنه حركتلره مساعد بر زمين ايسه؛ هركس شاهد اولسون كه، او سعادتسراىِ مدنيت تسميه اولونان بويله محلِّ أغراضه بدل، ولاياتِ شرقيهنڭ حرّيتِ مطلقهنڭ ميدانى اولان يوكسك طاغلرندهكى بدويت و وحشت چاديرلرينى ترجيح ايدييورم. زيرا بو ميمسز مدنيتده گورمهديگم حرّيتِ فكر و سربستئِ كلام و حسنِ نيّت و سلامتِ قلب، شرقى آناطولينڭ طاغلرنده تام معناسيله حكمفرمادر.