معاهدهلر تاريخنه تام تامنه توافقى و ايچنده مكرّرًا نور و ظلمات قارشيلاشديريلماسى و بو مجاهدۀِ معنويهده قرآنڭ نورندن گلن بر نور، أهلِ ايمانه بر نقطۀِ إستناد اولاجغنى معناىِ إشارى ايله خبر ويرييور دييه قلبمه إخطار ايديلدى. بن ده مجبور اولدم، يازدم. صوڭره باقدم كه؛ معناسنڭ مناسبتى بو عصريمزه او قدر قوّتليدر كه، هيچ توافق أمارهسى اولماسه ده ينه بو آيتلر هر عصره باقديغى گبى معناىِ إشارى ايله بزمله ده قونوشويور قناعتم گلدى.
أوت أوّلا: باشده (لَٓا اِكْرَاهَ فِى الدّٖينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ) جملهسى، مقامِ جفرى و أبجدى ايله بيڭ اوچ يوز أللى (١٣٥٠) تاريخنه پارمق باصار و معناىِ إشارى ايله دير: گرچه او تاريخده، دينى دنيادن تفريق ايله دينده إكراهه و إجباره و مجاهدۀِ دينيهيه و دين ايچون سلاحله جهاده معارض اولان حرّيتِ وجدان، حكومتلرده بر قانونِ أساسى، بر دستورِ سياسى اولويور و حكومت لائك جمهوريته دونر. فقط اوڭا مقابل معنوى بر جهادِ دينى، ايمانِ تحقيقى قلنجيله اولاجق. چونكه ديندهكى رشدُ إرشاد و حق و حقيقتى گوزلره گوسترهجك درجهده قوّتلى برهانلرى إظهار ايدوب تبيين و تبيّن ايدن بر نور قرآندن چيقهجق دييه خبر ويروب، بر لمعۀِ إعجاز گوسترر.
هم تا (خَالِدُونَ) كلمهسنه قدر رسالۀِ نوردهكى بتون موازنهلرڭ أصلى، منبعى اولارق عينًا او موازنهلر گبى مكرّرًا نور و ظلمات و ايمان و قراڭلقلرى قارشيلاشديرماسيله گيزلى بر أمارهدر كه، او تاريخده بولونان جهادِ معنوى مبارزهسنده بيوك بر قهرمان؛ نور نامنده رسالۀِ نوردر كه، دينده بولونان يوزر طلسملرى كشف ايدن اونڭ معنوى ألماس قلنجى، مادّى قلنجلره إحتياج بيراقمييور.