ويرن علومڭ تحصيلنه باشلاديغى تاريخدر. و ايكنجى آيتڭ تاريخى ايسه، او مؤلّفڭ خارقه بر صورتده پك آز بر زمانده علمجه تكمّل ايتمهسى، تحصيلدن تدريسه باشلاديغى و اوچ آيده و بر قيش ايچنده اون بش سنهده مدرسهجه اوقونان يوز كتابدن زياده اوقوديغى و او زمانڭ او محيطده أڭ مشهور علماسنڭ ياننده او اوچ آيڭ محصولى اون بش سنهسنڭ محصولى قدر نتيجه ويرديگى چوق مكرّر إمتحانلرله (حاشيه) و هانگى علمدن اولورسه اولسون صوريلان هر سؤاله قارشى جوابِ صواب ويرمكله إثبات ايتديگى عين تاريخه، تام تامنه توافقله رمزًا رسالۀِ نورڭ إستقامتنه بر إشارتدر.
اوچنجى آيتِ مشهوره:
﴿وَالَّذٖينَ جَاهَدُوا فٖينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا﴾
آيتى قوّتلى مناسبتِ معنويهسيله برابر جفرجه بيڭ اوچ يوز قرق درت (١٣٤٤) ايدر كه، او تاريخده رسالۀِ نورڭ شاكردلرى گبى بو آيتڭ معناسنه داها زياده مظهر اولانلر ظاهرًا گورولمييور. ديمك بو آيت، معناسنڭ متعدّد طبقهلرندن إشارى بر طبقهدن و رمزى بر پردهدن قرآنڭ پارلاق بر تفسيرى اولان رسالۀِ نوره باقييور و أڭ أوّل نازل اولان سورۀِ علقده (اِنَّ الْاِنْسَانَ لَيَطْغٰى) آيتى گبى معناسيله و مقامِ جفريله إفاده ايدييور كه؛ بيڭ اوچ يوز قرق درتده نوعِ إنسان ايچنده فرعونانه أمثالسز بر طغيان، بر إنكار چيقهجق. (وَالَّذٖينَ جَاهَدُوا فٖينَا) آيتى ايسه، او طغيانه قارشى مجاهده ايدنلرى ثنا ايدييور.
أوت حربِ عمومى نتيجهلرندن هم عالمِ إنسانيت، هم عالمِ إسلاميت چوق ضرر گورديلر. نوعِ إنسانڭ، خصوصًا آوروپانڭ مغرور و جبّارلرى، بِالخاصّه بريسى،
___
(حاشيه): بو بياناتِ مدحيه سعيده عائد دگلدر. بلكه قرآنڭ بر تلميذينى، بر خادمنى سعيد (رض) لسانيله و حاليله تعريف ايدر. تا خدمتنه إعتماد ايديلسين.