صنعتكارانه بر تك شى ياپان، هر شيئڭ صانعنه خاص و خالقِ كلِّ شيئه مخصوص بر سكّهدر. مثلا گورسهڭ: خارقهپيشه بر ذات، بر درهم پاموقدن يوز طوپ چوخه و ايپك ويا پاتيسقه گبى متنوّع سائر قوماشلرى او تك درهم پاموقدن نسج ايتمكله برابر؛ حلوا، باقلاوا گبى چوق طعاملرى دخى اوندن ياپييور. صوڭره گورسهڭ كه او ذات، دميرى و طاشى، بالى و ياغى، صويى و طوپراغى آووجنه آلير، بر گوزل آلتون ياپار. ألبته قطعيًا حكم ايدهجكسڭ كه او ذات، اويله كندينه خاص بر صنعته مالكدر؛ بتون عناصرِ أرضيه، اونڭ أمرينه مسخّر و بتون مواليدِ ترابيه، اونڭ حكمنه باقار. أوت حياتدهكى تجلّئِ قدرت و حكمت، بو مثالدن بيڭ درجه داها عجيبدر.
ايشته حيات اوستندهكى چوق سكّهلردن بر تك سكّه...
اوچنجى لمعه:
باق، شو كائناتِ سيّالهده، شو موجوداتِ سيّارهده جولان ايدن ذىحياتلره! گورهجكسڭ كه: بتون ذىحياتلردن هر بر ذىحيات اوستنده حىّ قيّومڭ قويديغى چوق خاتملرى واردر. او خاتملردن بر خاتمى شودر كه: او ذىحيات، مثلا شو إنسان، عادتا كائناتڭ بر مثالِ مصغّرى، شجرۀِ خلقتڭ بر ثمرهسى و شو عالمڭ بر چكردگى گبى كه، أنواعِ عالمڭ أكثر نمونهلرينى جامعدر. گويا او ذىحيات بتون كائناتدن غايت حسّاس ميزانلرله سوزولمش بر قطرهدر. ديمك، شو ذىحياتى خلق ايتمك و اوڭا ربّ اولمق، بتون كائناتى قبضۀِ تصرّفنده طوتمق لازم گلير.
ايشته، أگر عقلڭ أوهامده بوغولمامش ايسه آڭلارسڭ كه: بر كلمۀِ قدرتى، مثلا «بال آريسى»نى أكثر أشيايه بر نوع كوچك فهرسته ياپمق و بر صحيفهده مثلا «إنسان»ده شو كتابِ كائناتڭ أكثر مسئلهلرينى يازمق، هم بر نقطهده مثلا كوچوجك «اينجير چكردگى»نده قوجه اينجير آغاجنڭ پروغرامنى درج ايتمك و