كه، أسكيدن دييورلردى كه: «پادشاه، كندى اوجاغى ياننده و تنجرهسنڭ باشنده پيشيرديگى بولغور چورباسى ياننده نه ياپييور، بزم آغامز اونى بيلييور.» ديمك اونلر، پادشاهى او قدر طار بر وضعيتده و عادى بر صورتده تخيّل ايدييورلر كه، كندى بولغور چورباسنى كندى پيشيرييور، عادتا بر يوزباشى حشمتنده فرض ايدييورلر. شيمدى برى او آدملردن بريسنه ديسه: «سن بوگون بنم ايچون بو ايشى ياپسهڭ، سنڭ بيلديگڭ پادشاه حشمتى قدر سڭا بر حشمتلك ويرهجگم.» يعنى بر يوزباشى قدر بر رتبه ويرهجگم. او سوز حقيقتدر. چونكه حشمتِ پادشاهيدن اونڭ طار دائرۀِ فكرينه گيرن، آنجق بر يوز باشيلق قدر بر شوكتدر.
ايشته دنيا نظريله طار فكريمزله آخرته متوجّه حقائقِ ثوابيهيى او بدوى آدم قدر ده دوشونهمييورز. حضرتِ موسى (عس) و هارونڭ (عس) مجهولمز اولان حقيقى ثوابلرى ايله موازنه دگل، (چونكه تشبيه قاعدهسى، مجهولى معلومه قياس ايدر) بلكه موازنه ايديلن و معلوممز اولان و تخمينمزه گيرن ثوابلريله بر عبدِ مؤمنڭ بر وردينه مقابل مجهولمز اولان حقيقى ثوابيدر. هم ده دڭز يوزى ايله قطرهنڭ گوز ببگى، گونشڭ تمام عكسنى طوتمقده مساويدرلر. فرق، كيفيتدهدر. حضرتِ موسى (عس) و هارونڭ (عس) دڭزمثال آيينۀِ روحلرينه إنعكاس ايدن ماهيتِ ثواب، بر قطره حكمنده بر عبدِ مؤمنڭ بر آيتدن آلديغى عين ماهيتِ ثوابدر. ماهيتجه، كميتجه بردرلر. كيفيت ايسه، قابليته تابعدر. هم بعضًا اولور كه؛ بر تك كلمه، بر تك تسبيح، اويله بر سعادت خزينهسنى آچار كه، آلتمش سنه خدمتله او آچيلمامش. ديمك بعض حالات اولويور كه، بر تك آيت قرآن قدر فائده ويرهبيلير. هم إسمِ أعظمه مظهر اولان رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ بر آيتده مظهر اولديغى فيضِ إلٰهى، بلكه بر پيغمبرڭ عموم فيضى قدر اولابيلير. وراثتِ أحمديه ايله إسمِ أعظم ظلّنه مظهر بر مؤمن، كندى قابليتى إعتباريله كميتجه بر نبىنڭ