عبثيت اولماز، ألبته سعادتِ أبديه اولاجقدر. چونكه دونمهمك اوزره عدم، هر شيئى عبث ايدر، هر شى إسراف اولور. عموم فطرتده، أزجمله إنسانده، فنِّ منافع الأعضاء شهادتيله ثابت اولان عدمِ إسراف گوسترييور كه؛ إنسانده اولان حدسز إستعداداتِ معنويه و نهايتسز آمال و أفكار و ميولات دخى إسراف ايديلميهجكدر. اويله ايسه، إنساندهكى او أساسلى مَيلِ تكمّل، بر كمالڭ وجودينى گوسترر و او مَيلِ سعادت، سعادتِ أبديهيه نامزد اولديغنى قطعى اولارق إعلان ايدر. اويله اولمازسه إنسانڭ ماهيتِ حقيقيهسنى تشكيل ايدن او أساسلى معنويات، او علوى آمال، حكمتلى موجوداتڭ خلافنه اولارق إسراف و عبث اولور، قورور، هباءً گيدر. شو حقيقت، اوننجى سوزڭ اون برنجى حقيقتنده إثبات ايديلديگندن قيصه كسييورز.
دردنجى مدار:
پك چوق نوعلرده، حتّى گيجه و گوندوزده، قيش و بهارده و جوِّ هواده حتّى إنسانڭ شخصلرنده، مدّتِ حياتنده دگيشديرديگى بدنلر و موته بڭزهين اويقو ايله حشر و نشره بڭزر برر نوع قيامت، بر قيامتِ كبرانڭ تحقّقنى إحساس ايدييور، رمزًا خبر ويرييورلر. أوت مثلا: هفتهلق بزم ساعتمزڭ ثانيه و دقيقه و ساعت و گونلرينى صايان چرخلرينه بڭزهين؛ اللّٰهڭ دنيا دينلن بيوك ساعتندهكى يوم، سنه، عمرِ بشر، دورانِ دنيا، بربرينه مقدّمه اولارق بربرندن خبر ويرييور، دونر ايشلرلر. گيجهدن صوڭره صباحى، قيشدن صوڭره بهارى ايشلدكلرى گبى؛ موتدن صوڭره صبحِ قيامت، او دستگاهدن، او ساعتِ عظمادن چيقهجغنى رمزًا خبر ويرييورلر.
بر شخصڭ مدّتِ عمرنده باشنه گلمش بر چوق قيامت چشيدلرى واردر. هر گيجه بر نوع ئولمكله، هر صباح بر نوع ديريلمكله أماراتِ حشريه گورديگى گبى، بش آلتى سنهده بِالإتّفاق بتون ذرّاتنى دگيشديرهرك، حتّى بر سنهده ايكى دفعه