ربوبيتنده و ايجادندهدر و تدوير و تربيهسندهدر. مادام هر بر ذىحيات، قبضۀِ تدبير و تربيهسندهدر. ألبته او ذىحياتڭ وجودينى تشكيل ايدن حجيرات و كريوات و أعضا و أعصاب؛ بِالبداهه اونڭ قبضۀِ علم و قدرتندهدر. مادام هر بر حجيره و قاندهكى هر بر كريوات، اونڭ تحت أمرندهدر و دائرۀِ تصرّفندهدر و اونڭ قانونيله حركت ايدرلر. ألبته بتون بونلرڭ مادّۀِ أساسيهسى و بتون اونلردهكى نقشِ صنعته و نسجِ نقشه مكيكلر و يايلر حكمنده اولان ذرّات دخى بِالضروره اونڭ قبضۀِ قدرتنده و دائرۀِ علمندهدر و اونڭ أمريله، إذنيله، قوّتيله منتظم حركات ياپار، مكمّل وظائف گورورلر. مادام هر بر ذرّهنڭ حركتى و وظيفه گورمسى، اونڭ قانونيله، إذنيله، أمريلهدر. ألبته تشخّصاتِ وجهيه و هركسڭ يوزنده هركسدن اونى تمييز ايدهجك برر علامتِ فارقه بولونماسى و سيمالر گبى سسلرده، ديللرده آيرى آيرى فرقلر بولونماسى، بِالبداهه اونڭ علم و حكمتيلهدر.
ايشته شو سلسلهيه مبدأ و منتهايى ذكر ايدهرك إشارت ايدن شو آيته باق:
﴿وَمِنْ اٰيَاتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ
وَاَلْوَانِكُمْ اِنَّ فٖى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِلْعَالِمٖينَ﴾
شيمدى ديرز: أى أهلِ شركڭ وكيلى! ايشته سلسلۀِ كائنات قدر قوّتلى برهانلر، مسلكِ توحيدى إثبات ايدر. و بر قديرِ مطلقى گوسترر. مادام خلقتِ سماوات و أرض، بر صانعِ قديرى و او صانعِ قديرڭ نهايتسز بر قدرتنى و او نهايتسز بر قدرتڭ، نهايتسز بر كمالده اولديغنى گوسترر. ألبته شريكلردن إستغناىِ مطلق وار. يعنى، هيچ بر جهتده شريكلره إحتياج يوق. إحتياج اولماديغى حالده نهدن بو ظلماتلى مسلكده گيدييورسڭز؟ نه زوريڭز وار كه، اورايه گيرييورسڭز؟ هم ده شركايه هيچ بر إحتياج اولماديغى و كائنات اونلردن مستغنئِ مطلق اولدقلرى حالده، شريكِ الوهيت گبى، ربوبيت و ايجاد شريكلرى دخى ممتنعدرلر، وجودلرى