ايسه، شو دنيا اويقوسنده سويلهديگڭ گوزل سوزلرڭ و چركين سوزلرڭ؛ ميوهلر صورتنده اويانيق عالمى اولان عالمِ آخرتده يرسڭ و يمهسنى إستبعاد ايتمهمليسڭ.
دردنجى أساس
معراجڭ ثمراتى و فائدهسى نهدر؟
الجواب: شو شجرۀِ طوباءِ معنويه اولان معراجڭ بشيوزدن فضله ميوهلرندن نمونه اولارق يالڭز بش دانهسنى ذكر ايدهجگز.
برنجى ميوه:
أركانِ ايمانيهنڭ حقائقنى گوز ايله گوروب، ملائكهيى، جنّتى، آخرتى، حتّى ذاتِ ذو الجلالى گوز ايله مشاهده ايتمك؛ كائناته و بشره اويله بر خزينه و بر نور أزلى و أبدى بر هديه گتيرمشدر كه: شو كائناتى، پريشان و فانى و قارمهقاريشق بر وضعيتِ موهومهدن چيقاروب، او نور و او ميوه ايله، او كائناتى قدسى مكتوباتِ صمدانيه، گوزل آيينۀِ جمالِ ذاتِ أحديه وضعيتى اولان حقيقتنى گوسترمش. كائناتى و بتون ذىشعورى سَوينديروب مسرور ايتمش. هم او نور و او ميوه ايله بشرى مشوّش، پريشان، عاجز، فقير، حاجاتى حدسز، أعداسى نهايتسز و فانى، بقاسز بر وضعيتِ ضلالتكارانهدن او إنسانى او نور، او ميوۀِ قدسيه ايله أحسنِ تقويمده بر معجزۀِ قدرتِ صمدانيهسى و مكتوباتِ صمدانيهنڭ بر نسخۀِ جامعهسى و سلطانِ أزل و أبدڭ بر مخاطبى، بر عبدِ خاصّى، كمالاتنڭ إستحسانجيسى، خليلى و جمالنڭ حيرتكارى، حبيبى و جنّتِ باقيهسنه نامزد بر مسافرِ عزيزى صورتِ حقيقيسنده گوسترمش. إنسان اولان بتون إنسانلره، نهايتسز بر سُرور، حدسز بر شوق ويرمشدر.
ايكنجى ميوه:
صانعِ موجودات و صاحبِ كائنات و ربّ العالمين اولان حاكمِ أزل و أبدڭ مرضياتِ ربّانيهسى اولان إسلاميتڭ (باشده نماز اولارق)