İçeriğe atla
سوزلر
اوننجى سوز · Sayfa 153

هم قرآن كاه اولويور كه؛ جنابِ حقّڭ آخرتده خارقه أفعاللرينى قلبه قبول ايتديرمك ايچون إحضاريه حكمنده و ذهنى تصديقه مهيّا ايتمك ايچون بر إعداديه صورتنده، دنياده‌كى عجائب أفعالنى ذكر ايدر. وياخود إستقبالى و اُخروى اولان أفعالِ عجيبۀِ إلٰهيه‌يى اويله بر صورتده ذكر ايدر كه، مشهوديمز اولان چوق نظيره‌لريله اونلره قناعتمز گلير. مثلا:

﴿اَوَلَمْ يَرَ الْاِنْسَانُ اَنَّا خَلَقْنَاهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصٖيمٌ مُبٖينٌ

تا سوره‌نڭ آخرينه قدر... ايشته شو بحثده حشر مسئله‌سنده قرآنِ حكيم حشرى إثبات ايچون يدى سكز صورتده، مختلف بر طرزده إثبات ايدييور.

أوّلا؛ نشئۀِ اولىٰ‌يى نظره ويرر. دير كه: نطفه‌دن علقه‌يه، علقه‌دن مضغه‌يه، مضغه‌دن تا خلقتِ إنسانيه‌يه قدر اولان نشئتڭزى گورييورسڭز. ناصل اولويور كه، نشئۀِ اُخرٰى‌يى إنكار ايدييورسڭز؟.. او، اونڭ مِثلى، بلكه داها أهونيدر. هم جنابِ حق، إنسانه قارشى ايتديگى إحساناتِ عظيمه‌يى (اَلَّذٖى جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْاَخْضَرِ نَارًا) كلمه‌سيله إشارت ايدوب دير: «سزه بويله نعمت ايدن بر ذات، سزى باشى بوش بيراقماز كه، قبره گيروب قالقمه‌مق اوزره ياتاسڭزهم رمزًا دير: ئولمش آغاجلرڭ ديريلوب يشيللنمسنى گورييورسڭز. اودون گبى كميكلرڭ حيات بولماسنى قياس ايده‌ميوب إستبعاد ايدييورسڭز. هم سماوات و أرضى خلق ايدن، سماوات و أرضڭ ميوه‌سى اولان إنسانڭ حيات و مماتندن عاجز قالير مى؟ قوجه آغاجى إداره ايدن، او آغاجڭ ميوه‌سنه أهمّيت ويرمه‌يوب باشقه‌سنه مال ايدر مى؟ بتون آغاجڭ نتيجه‌سنى ترك ايتمكله، بتون أجزاسيله حكمتله يوغرولمش خلقت شجره‌سنى عبث و بيهوده ياپار مى ظن ايدرسڭز؟ دير: حشرده سزى إحيا ايده‌جك ذات اويله بر ذاتدر كه، بتون كائنات اوڭا أمربر نفر حكمنده‌در. أمرِ كُنْ فَيَكُونه قارشى كمالِ إنقياد ايله سرفرو ايدر. بر بهارى خلق ايتمك، بر چيچك قدر