سيّارهمز بولونان أرضه باقييورز، گورويورز كه: بو سيّارهمز، بر عظمتِ شوكتِ ربوبيتى و حشمتِ سلطنتِ الوهيتى و كمالِ رحمت و حكمتى گوسترر بر صورتده گونشڭ أطرافنده، أمرِ ربّانى ايله (اوچنجى مكتوبده بيان ايديلديگى گبى) پك بيوك بر خدمت ايچون بر اوزون سير و سياحت اوڭا ايتديريلييور. بر سفينۀِ ربّانيه اولارق عجائبِ مصنوعاتِ إلٰهيه ايله طولديرلمش و ذىشعور عباد اللّٰهه سيرانگاه گبى بر مسكنِ سيّار وضعيتى ويريلمش. و أوقات و حسابى بيلديرهجك ساعت عقربى گبى قمر دخى دقيق حسابلرله، عظيم حكمتلرله اوڭا طاقيلمش و او قمره باشقه منزللرده آيرى سير و سياحت ويريلمش. ايشته بو مبارك سيّارهمزڭ شو حاللرى، كُرۀِ أرض قوّتنده بر شهادتله، بر قديرِ مطلقڭ وجوبِ وجودينى و وحدتنى إثبات ايدر. مادام شو سيّارهمز بويلهدر، منظومۀِ شمسيهيى اوڭا قياس ايدهبيليرسڭ.
هم شمسه كندى محورى اوستنده جاذبه دينلن معنوى ايپلرى يوماق ياپديرمق ايچون طولاب و چيقريق حكمنده اولان گونشى، بر قديرِ ذو الجلالڭ أمريله دونديروب، او سيّاراتى او معنوى ايپلرله باغلايوب تنظيم ايتمك و گونشى بتون سيّاراتيله ثانيهده بش ساعتلك بر مسافهيى كسديرهجك قدر بر سرعتله، بر تخمينه گوره «هركول برجى» طرفنه ويا شمس الشموس جانبنه سَوق ايتمك، ألبته أزل و أبد سلطانى اولان ذاتِ ذو الجلالڭ قدرتيله و أمريلهدر. گويا حشمتِ ربوبيتنى گوسترمك ايچون، بو أمربر نفرلرى حكمنده اولان منظومۀِ شمسيه اوردوسى ايله بر مانوره ياپديرر.
أى قوزموغرافياجى أفندى! هانگى تصادف بو ايشلره قاريشهبيلير؟ هانگى أسبابڭ ألى بوڭا اولاشابيلير؟ هانگى قوّت بوڭا ياناشهبيلير؟ هايدى سن سويله... هيچ بويله بر سلطانِ ذو الجلال، عجزينى گوستروب ملكنه باشقهسنى