أى ربّ البَرّ و البحر! قرآنڭ درسيله و رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭڭ تعليميله آڭلادم كه: ناصل گوكلر و فضا و زمين سنڭ برلگڭه و وارلغڭه شهادت ايدرلر.. اويله ده: بحرلر، نهرلر و چشمهلر و ايرماقلر، سنڭ وجوبِ وجوديڭه و وحدتڭه بداهت درجهسنده شهادت ايدرلر. أوت بو دنيامزڭ منبعِ عجائب بخار قزانلرى حكمنده اولان دڭزلرده هيچ بر موجود، حتّى هيچ بر قطره صو يوقدر كه؛ وجوديله، إنتظاميله، منفعتيله و وضعيتيله خالقنى بيلديرمسين. و بسيط بر قومده و بسيط بر صوده رزقلرى مكمّل بر صورتده ويريلن غريب مخلوقلردن و خلقتلرى غايت منتظم حيواناتِ بحريهدن، خصوصًا بر دانهسى، بر ميليون يمورطهجقلرى ايله دڭزلرى شنلنديرن باليقلردن هيچ بريسى يوقدر كه؛ خلقتيله و وظيفهسيله و إداره و إعاشهسيله و تدبير و تربيهسيله ياراداننه إشارت و رزّاقنه شهادت ايتمهسين.
هم دڭزده قيمتدار، خاصيتلى، زينتلى جوهرلردن هيچ بريسى يوقدر كه، گوزل خلقتيله و جاذبهدار فطرتيله و منفعتلى خاصيتيله سنى طانيماسين، بيلديرمسين. أوت اونلر برر برر شهادت ايتدكلرى گبى؛ هيئتِ مجموعهسيله، برابرلك و بربرى ايچنده قاريشمق و سكّۀِ خلقتده برلك و ايجادجه غايت قولاى و أفرادجه غايت چوقلق نقطهلرندن، سنڭ وحدتڭه شهادت ايتدكلرى گبى؛ أرضى، طوپراغيله برابر بو كُرۀِ أرضى قوشاتان محيط دڭزلرينى معلّقده طورديرمق و دوكمهدن و طاغيتمادن گونشڭ أطرافنده گزديرمك و طوپراغى إستيلا ايتديرمهمك و بسيط قومندن و صويندن، متنوّع و منتظم حيواناتنى و جوهرلرينى خلق ايتمك و أرزاق و سائر اُمورلرينى كلّى و تام بر صورتده إداره ايتمك و تدبيرلرينى گورمك و يوزنده بولونمق لازم گلن حدسز جنازهلرندن هيچ بريسى بولونمامق نقطهلرندن، سنڭ وارلغڭه و واجب الوجود اولديغڭه موجوداتى عددنجه إشارتلر ايدهرك شهادت ايدر. و سنڭ سلطنتِ ربوبيتڭڭ حشمتنه و هر شيئه محيط اولان