طوقوزنجى مقدّمه
عقولِ سليمه ياننده محقّقدر كه: خلقتده خير أصل، شر ايسه تَبَعيدر. خير كلّى، شر جزئيدر. شويله گورونويور كه: عالمڭ هر بر نوعنه دائر بر فن تشكّل ايتمش و ايتمكدهدر. فن ايسه، قواعدِ كلّيهدن عبارتدر. كلّيتِ قاعده ايسه، او نوعده اولان حسنِ إنتظامنه كشّافدر. ديمك جميع فنون، حسنِ إنتظامه برر شاهدِ صادقدر. أوت كلّيت إنتظامه دليلدر. زيرا بر شيده إنتظام اولمازسه، حكم كلّيتى ايله جريان ايدهمز. چوق إستثناآتيله پريشان اولويور. بو شاهدلرى تزكيه ايدن، نظرِ حكمتله إستقراءِ تامدر. فقط بعضًا إنتظام گورولمييور. چونكه دائرهسى، اُفقِ نظردن داها گنيش، تمامًا تصوّر و إحاطه اولونمديغى ايچون، نظامڭ تصويرِ بىمثالى كندينى گوسترهمييور. بناءً عليه عموم فنونڭ شهادتلريله و نظرِ حكمتدن نشئت ايدن إستقراءِ تامّڭ تصديقيله ثابتدر كه: خلقتِ عالمده مقصودِ بِالذّات و غالبِ