شقِّ قمر معجزهسنه دائردر
اون طوقوزنجى و اوتوز برنجى سوزلرڭ ذيلى
﴿بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ﴾
﴿اِقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ ۞ وَاِنْ يَرَوْا اٰيَةً يُعْرِضُوا وَيَقُولُوا سِحْرٌ مُسْتَمِرٌّ﴾
قمر گبى پارلاق بر معجزۀِ أحمديه (عصم) اولان إنشقاقِ قمرى، أوهامِ فاسده ايله إنخسافه اوغراتمق ايستهين فيلسوفلر و اونلرڭ محاكمهسز مقلّدلرى دييورلر كه: «أگر إنشقاقِ قمر وقوع بولسه ايدى عموم عالمه معلوم اولوردى. بتون تاريخِ بشرڭ نقل ايتمسى لازم گليردى؟»
الجواب: إنشقاقِ قمر؛ دعواىِ نبوّته دليل اولمق ايچون او دعوايى ايشيدن و إنكار ايدن حاضر بر جماعته، گيجهده، وقتِ غفلتده آنى اولارق گوستريلديگندن؛ هم إختلافِ مطالع و سيس و بلوط گبى رؤيته مانع أسبابڭ وجودى ايله برابر، او زمانده مدنيت تعمّم ايتمديگندن و خصوصى قالديغندن و ترصّداتِ سماويه پك آز اولديغندن؛ بتون أطرافِ عالمده گورولمك، عموم تاريخلره گچمك، ألبته لازم دگلدر. شقِّ قمر يوزندن بو أوهام بلوطلرينى طاغيدهجق چوق نقطهلردن شيمديلك بش نقطهيى ديڭله.
برنجى نقطه: او زمان، او زميندهكى كفّارڭ غايت شديد درجهده عنادلرى، تاريخًا معلوم و مشهور اولديغى حالده؛ قرآنِ حكيمڭ (وَانْشَقَّ الْقَمَرُ) ديمهسيله شو وقعهيى عموم عالمه إخبار ايتديگى حالده؛ قرآنى إنكار ايدن او كفّاردن هيچ بر كيمسه، شو آيتڭ تكذيبنه، يعنى إخبار ايتديگى شو واقعهنڭ إنكارينه آغز آچمامشلر. أگر او زمانده او حادثه، او كفّارجه قطعى و واقع بر حادثه اولماسه ايدى؛ شو سوزى سررشته ايدهرك، غايت دهشتلى بر تكذيبه و پيغمبرڭ إبطالِ دعواسنه هجوم گوسترهجكلردى. حالبوكه شو وقعهيه دائر سِيَر و تاريخ، او وقعه ايله مناسبتدار كفّارڭ عدمِ وقوعنه دائر هيچ بر شيئنى نقل ايتمهمشلردر. يالڭز (وَيَقُولُوا سِحْرٌ مُسْتَمِرٌّ) آيتنڭ بيان ايتديگى گبى، تاريخجه منقول اولان شودر كه: او حادثهيى گورن كفّار، «سحردر» ديمشلر و «بزه سحر گوستردى. أگر سائر طرفلردهكى كروان و قافلهلر گورمشلرسه حقيقتدر. يوقسه بزه سحر ايتمش.» ديمشلر. صوڭره صباحلين يمن و باشقه طرفلردن گلن قافلهلر إخبار ايتديلر كه: «بويله بر حادثهيى گوردك.» صوڭره كفّار، فخرِ عالم (عصم) حقّنده (حاشا) «يتيمِ أبو طالبڭ سحرى، سمايه ده تأثير ايتدى.» ديديلر.
ايكنجى نقطه: سعدِ تفتازانى گبى أعاظمِ محقّقينڭ أكثرى ديمشلر كه: إنشقاقِ قمر؛ پارمقلرندن صو آقماسى عموم بر اوردويه صو ايچيرمسى، جامعده خطبه اوقوركن طايانديغى قورو ديرگڭ مفارقتِ أحمديهدن (عصم) آغلامهسى عموم جماعتڭ ايشيتمهسى گبى متواتردر. يعنى، اويله طبقهدن طبقهيه بر جماعتِ كثيره نقل ايتمشدر كه، كذبه إتّفاقلرى محالدر. هاله گبى مشهور بر قويروقلى ييلديزڭ بيڭ سنه أوّل چيقماسى گبى متواتردر. گورمديگمز سَرَنديب آطهسنڭ وجودى گبى تواترله وجودى قطعيدر، ديمشلر. ايشته بويله غايت قطعى و شهودى مسائلده تشكيكاتِ وهميه ياپمق، عقلسزلقدر. يالڭز محال اولمامق كافيدر. حالبوكه شقِّ قمر، بر وولقانله إنشقاق ايدن بر طاغ گبى ممكندر.
اوچنجى نقطه: معجزه دعواىِ نبوّتڭ إثباتى ايچون، منكِرلرى إقناع ايتمك ايچوندر، إجبار ايتمك ايچون دگلدر. اويله ايسه دعواىِ نبوّتى ايشيدنلر ايچون، إقناع ايدهجك بر درجهده معجزه گوسترمك لازمدر. سائر طرفلره گوسترمك وياخود إجبار درجهسنده بر بداهتله إظهار ايتمك، حكيمِ ذو الجلالڭ حكمتنه منافى اولديغى گبى، سرِّ تكليفه دخى مخالفدر. چونكه «عقله قپو آچمق، إختيارى ألندن آلمامق» سرِّ تكليف إقتضا ايدييور. أگر فاطرِ حكيم، إنشقاقِ قمرى، فيلسوفلرڭ هوساتنه گوره بتون عالمه گوسترمك ايچون بر ايكى ساعت اويله بيراقسه ايدى و بشرڭ عموم تاريخلرينه گچسه ايدى، او وقت سائر حادثاتِ سماويه گبى يا دعواىِ نبوّته دليل اولمازدى و رسالتِ أحمديهيه (عصم) خصوصيتى قالمازدى وياخود بداهت درجهسنده اويله بر معجزه اولاجقدى كه، عقلى إجبار ايدهجك، عقلڭ إختيارينى ألندن آلاجق، ايستر ايستهمز نبوّتى تصديق ايدهجك. أبو جهل گبى كومور روحلى، أبو بكرِ الصدّيق گبى ألماس روحلى آدملر بر سويهده قالوب، سرِّ تكليف ضايع اولاجقدى. ايشته بو سرّ ايچوندر كه: هم آنى، هم گيجه، هم وقتِ غفلت، هم إختلافِ مطالع و سيس و بلوط گبى سائر موانعى پرده ايدهرك عموم عالمه گوستريلمدى وياخود تاريخلره گچيريلمدى.
دردنجى نقطه: شو حادثه، گيجه وقتى هركس غفلتده ايكن آنى بر صورتده وقوع بولديغندن أطرافِ عالمده ألبته گورولميهجك. بعض أفراده گورونسه ده، گوزينه اينانميهجق. اينانديرسه ده، ألبته بويله مهمّ بر حادثه، خبرِ واحد ايله تاريخلره باقى بر سرمايه اولميهجق.
بعض كتابلرده «قمر ايكى پارچه اولدقدن صوڭره يره اينمش» علاوهسى ايسه، أهلِ تحقيق ردّ ايتمشلر. «شو معجزۀ باهرهيى قيمتدن دوشورمك نيّتيله، بلكه بر منافق إلحاق ايتمش.» ديمشلر.
هم مثلا او وقت، جهالت سيسيله محاط إنگلتره، إسپانيهده يڭى غروب؛ آمريقاده گوندوز؛ چينده، ژاپونياده صباح اولديغى گبى، باشقه يرلرده باشقه أسبابِ مانعهيه بناءً ألبته گورولميهجك. شيمدى بو عقلسز معترضه باق، دييور كه: «إنگلتره، چين، ژاپون، آمريقا گبى أقوامڭ تاريخلرى بوندن بحث ايتمييور. اويله ايسه وقوع بولمامش.» بيڭ نفرين اونڭ گبى آوروپا كاسهليسلرينڭ باشنه!
بشنجى نقطه: إنشقاقِ قمر، كندى كندينه بعض أسبابه بناءً وقوع بولمش، تصادفى، طبيعى بر حادثه دگل كه؛ عادى و طبيعى قانونلرينه تطبيق ايديلسين. بلكه شمس و قمرڭ خالقِ حكيمى، رسولنڭ رسالتنى تصديق و دعواسنى تنوير ايچون خارق العاده اولارق او حادثهيى ايقاع ايتمشدر. سرِّ إرشاد و سرِّ تكليف و حكمتِ رسالتڭ إقتضاسيله، حكمتِ ربوبيتڭ ايستديگى إنسانلره إلزامِ حجّت ايچون گوستريلمشدر. او سرِّ حكمتڭ إقتضا ايتمدكلرى، ايستهمدكلرى و دعواىِ نبوّتى هنوز ايشيتمدكلرى أقطارِ زميندهكى إنسانلره گوسترمهمك ايچون، سيس و بلوط و إختلافِ مطالع حيثيتيله؛ بعض مملكتڭ قمرى داها چيقمهمسى و بعضلرڭ گونشلرى چيقماسى و بر قسمنڭ صباحى اولماسى و بر قسمنڭ گونشى يڭى غروب ايتمهسى گبى، او حادثهيى گورمگه مانع پك چوق أسبابه بناءً گوستريلمهمش. أگر، عموم اونلره دخى گوستريلسه ايدى، او حالده يا إشارتِ أحمديهنڭ (عصم) نتيجهسى و معجزۀِ نبوّت اولارق گوستريلهجكدى؛ او وقت رسالتى بداهت درجهسنه چيقهجقدى. هركس تصديقه مجبور اولوردى، عقلڭ إختيارى قالمازدى. ايمان ايسه عقلڭ إختياريلهدر. سرِّ تكليف ضايع اولوردى. أگر صِرف بر حادثۀِ سماويه اولارق گوستريلسه ايدى؛ رسالتِ أحمديه (عصم) ايله مناسبتى كسيليردى و اونڭله خصوصيتى قالمازدى.
الحاصل: شقِّ قمرڭ إمكاننده شبهه قالمادى، قطعى إثبات ايديلدى. شيمدى، وقوعنه دلالت ايدن چوق برهانلرندن آلتيسنه (حاشيه) إشارت ايدرز. شويله كه:
___
(حاشيه): يعنى، آلتى دفعه إجماع صورتنده، وقوعنه دائر آلتى حجّت واردر. بو مقام چوق ايضاحه لايق ايكن، مع التأسّف قيصه قالمشدر.
___
أهلِ عدالت اولان صحابهلرڭ، وقوعنه إجماعى و أهلِ تحقيق عموم مفسّرلرڭ، (وَانْشَقَّ الْقَمَرُ) تفسيرنده اونڭ وقوعنه إتّفاقى و أهلِ روايتِ صادقه بتون محدّثينڭ، پك چوق سندلرله و مختلف طريقلرله وقوعنى نقل ايتمسى و أهلِ كشف و إلهام بتون أوليا و صدّيقينڭ شهادتى و علمِ كلامڭ مسلكجه بربرندن چوق اوزاق اولان إماملرينڭ و متبحّر علمانڭ تصديقى و نصِّ قطعى ايله ضلالت اوزرينه إجماعلرى واقع اولميان اُمّتِ محمّديهنڭ (عصم) او وقعهيى تلقّئِ بِالقبول ايتمهسى؛ گونش گبى إنشقاقِ قمرى إثبات ايدر.
الحاصل: بورايه قدر تحقيق نامنه و خصمى إلزام حسابنه ايدى. بوندن صوڭرهكى جملهلر، حقيقت نامنه و ايمان حسابنهدر. أوت تحقيق اويله ديدى، حقيقت ايسه دييور كه:
سماىِ رسالتڭ قمرِ منيرى اولان خاتمِ ديوانِ نبوّت، ناصلكه محبوبيت درجهسنه چيقان عبوديتندهكى ولايتڭ كرامتِ عظماسى و معجزۀِ كبراسى اولان معراج ايله، يعنى بر جسمِ أرضى سماواتده گزديرمكله سماواتڭ سكنهسنه و عالمِ علوى أهلنه رجحانيتى و محبوبيتى گوستريلدى و ولايتنى إثبات ايتدى. اويله ده: أرضه باغلى، سمايه آصيلى اولان قمرى، بر أرضلينڭ إشارتيله ايكى پارچه ايدهرك أرضڭ سكنهسنه، او أرضلينڭ رسالتنه اويله بر معجزه گوستريلدى كه: ذاتِ أحمديه (عصم) قمرڭ آچيلمش ايكى نورانى قنادى گبى؛ رسالت و ولايت گبى ايكى نورانى قناديله، ايكى ضيادار جناح ايله، اَوْجِ كمالاته اوچمش؛ تا قاب قوسَيْنه چيقمش، هم أهلِ سماوات هم أهلِ أرضه مدارِ فخر اولمشدر.
(عَلَيْهِ وَعَلٰى اٰلِهِ الصَّلَاةُ وَالتَّسْلٖيمَاتُ مِلْاَ الْاَرْضِ وَالسَّمٰوَاتِ)
﴿سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ﴾
* * *