İçeriğe atla
مثنوئِ نوريه
شعله · Sayfa 308

ايمشلر. صانكه او تخملرڭ هر بريسى، قدرت كتابلرندن إستنساخ ايديلمش كوچك بر تذكره‌در. ياخود بر فهرسته‌در، علمِ أزليدن آلينمشدر. ياخود قدر كتابلرندن يازيلمش بعض دستورلردر.

إعلم أيّها العزيز! مؤمن اولان ذات، معناىِ حرفيله، يعنى غيره بر خادم و بر آلَت صفتيله كائناته باقييور. كافر ايسه، معناىِ إسميله، يعنى مستقل بر «آغا» نظريله عالمه باقييور. بو إعتبارله هر بر مصنوعده، ايكى جهت واردر. بر جهتى، كندى ذات و صفاتندن عبارتدر. ديگر جهتى، صانعه و أسماءِ حسنى‌دن كنديسنه اولان تجلّياته باقار.

ايكنجى جهتڭ دائره‌سى داها گنيش و مئالجه داها كاملدر. زيرا، بر حرف كندى ذاتنه بر حرف مقدارى (او ده بر وجهله) دلالت ايدر. كاتبنه چوق وجهلر ايله دلالت ايدر. و كاتبنى، باقانلره تعريف و توصيف ايدر.

كذالك قدرتِ أزلى كتابندن اولان بر مصنوع، كندى نفسنه كندى جِرمى قدر و بر وجهله دلالت ايدر. امّا نقّاشِ أزلى‌يه پك چوق وجوهله دلالت ايدر. و كنديسنه تجلّى ايدن أسمادن اوزون بر قصيده‌يى إنشاد ايدر. قواعدِ مقرّره‌دندر كه: «معناىِ حرفى، قصدى حكملره محكومِ عليه اولاماز. و او معناىِ حرفينڭ اينجه‌لكلرينه تدقيقات ياپيلاماز. فقط معناىِ إسمى، صادق، كاذب هر حكمه محل اولوربو سرّه بناءًدر كه معناىِ إسمى ايله كائناته باقان فلاسفه‌نڭ كتابلرنده كائناته عائد حكملر، نفس الأمرده ئورومجگڭ نَسْجندن ضعيف ايسه ده، ظاهره گوره داها محكم گورونويور.

أهلِ كلام، فلسفى مسئله‌لرده و علومِ كونيه‌يه معناىِ حرفيله، إستدلال ايچون تبعى بر نظر ايله باقييور. حتّى شمسڭ سراج اولماسى، أرضڭ بشيك، جبالڭ