İçeriğe atla
مثنوئِ نوريه
قطره‌ · Sayfa 71

عليه مثلا بدنڭ حجيراتنده‌كى نظاملى، إنتظاملى تشكّلاتى، أكمك يمه‌سنه؛ و قوّۀِ حافظه‌ده يازيلان غيرِ محدود منتظم نقشلرى، قولاقده‌كى و باشده‌كى تلافيفه؛ و قونوشمقده، تفكّرده، حرفلرڭ تشكّلاتنه و صُوَرِ ذهنيه‌نڭ حصولنه، لسان و ذهنڭ حركتلرى گبى أسبابه إسنادلرى أحمقجه‌سنه بر حكمدر. آنجق او گبى مسبّبات، غيرِ متناهى بر قدرت ايله بر علم و بر إراده‌يى إقتضا ايدييورلر. بو حقيقته بناءً ثابتدر كه، كون و وجودده مؤثّرِ حقيقى، آنجق قدرتى غيرِ متناهى بر خالقِ قديردر. أسباب ايسه بهانه‌لردر، وسائط ده پرده‌لردر. خواص و خاصيتلر دخى قدرتڭ تجلّياتنه و لمعه‌لرينه إسم و عنوانلردر.

هم قانونلر و نواميس دينيلن شيلر، آنجق علم ايله إراده و أمرڭ أنواعه اولان تجلّيلرينڭ إسملريدر. أوت قانون أمردندر، ناموس إراده‌دندر. ايشته كائنات مسبّباتڭ لسانيله (اَللّٰهُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ) ايله خالقِ حقيقى‌يى إعلان ايدييور.

و كذا كائنات صحيفه‌سنده پك بيوك بر إعتنا و إهتمام ايله خارقه بر طرزده يازيلان نقشلر، منفردًا و مجتمعًا، غيرِ متناهى بر قدرتى إقتضا ايتدكلرندن، كائنات ده بر واجب الوجود، بر خالقِ قديرڭ وجودينه بِالضروره دلالت ايدر كه؛ او خالقڭ تأثيرِ قدرتنه نهايت اولماديغندن، شريكلردن بِالبداهه مستغنيدر، شريكه إحتياجى يوقدر.

مع هذا، شريك حدِّ ذاتنده ممتنعدر. بر فردينڭ وجودى ممكن دگلدر. چونكه قدرتِ كامله‌نڭ تأثيرى غيرِ متناهيدر. شريك اولديغى تقديرده، قدرتڭ تأثيرى محدود اولور. متناهى اولماديغى حالده متناهى اولور، إنقطاعه اوغرار. بو ايسه، بر قاچ جهتدن محالدر. اويله ايسه إستقلال و إنفراد، الوهيت ايچون ذاتى خاصّه‌لردر.