İçeriğe atla
مثنوئِ نوريه
حبّه · Sayfa 188

إعلم أيّها العزيز! كون و وجود ساحه‌سنده طوروب، أحوالِ عالمه دقّت ايدن آدم، حدسى بر سرعتله آڭلار كه: تأثير و فاعليت؛ لطيف، نورانى، مجرّد اولان شيلرڭ شأنى اولديغى گبى؛ إنفعال، قابليت، تأثّر ده مادّى، كثيف، جسمانى شيلرڭ خاصّه‌سيدر. أوت مثال اولارق سماده‌كى نور ايله يرده‌كى شو قوجه‌مان طاغه باق. او نور سماده ايكن ضياسيله يرده ايش گورور، فعاليتده‌در. او طاغ ايسه، عظمتيله برابر فعاليتسز يرنده اوطورويور. نه بر تأثيرى وار و نه ده بر فعلى وار.

و كذا أشيا آراسنده وقوعه گلن فعللردن آڭلاشيلييور كه، هانگى بر شى لطيف، نورانى ايسه، سبب و فاعل اولمغه كسبِ لياقت ايدر. كثافتى نسبتنده ده إنفعال و مسبَّبيت مرتبه‌سنه ياقلاشييور. بوندن آڭلاشيلييور كه، أسبابِ ظاهريه‌نڭ خالقيله، مسبّباتڭ موجدى، آنجق و آنجق نور الأنوار، صانعِ أزليدر.

إعلم أيّها العزيز! تفكّر، غفلتى إزاله ايدر. دقّت، تأمّل؛ أوهام ظلماتنى طاغيتييور. لٰكن نفسڭده، باطنڭده، خصوصى أحوالڭده تفكّر ايتديگڭ زمان دريندن درينه تفصيلات ايله تدقيقات ياپ. فقط آفاقى، خارجى، عمومى أحوالاته تأمّل ايتديگڭ وقت سطحى، إجمالى دوشون، تفصيلاته گچمه. چونكه إجمالده، فذلكه‌ده اولان قيمت و گوزللك، تفصيلاتنده يوقدر. هم ده آفاقى تفكّر، ديبسز دڭزه بڭزه‌يور، ساحلى يوقدر. ايچنه طالمه، بوغولورسڭ.

آرقداش! نفسى تفكّرده تفصيلاتلى، آفاقى تفكّرده ايسه إجمالى ياپارسه‌ڭ، وحدته تقرّب ايدرسڭ. عكسنى ياپديغڭ تقديرده كثرت فكريڭى طاغيتير، أوهام سنى هوالانديرر. أنانيتڭ قالينلاشير، غفلتڭ قوّت بولور، طبيعته قلب ايدر. ايشته ضلالته ايصال ايدن كثرت يولى بودر.