حرارت، طوپراق، ضيا بر چكردك أطرافنده بر وضعيت آلارق، او وضعيت بر لسانِ دعادر كه: «بو چكردگى آغاج ياپ، يا خالقمز!» ديرلر. چونكه او معجزۀِ خارقۀِ قدرت اولان آغاج؛ او شعورسز، جامد، بسيط مادّه‌لره حواله ايديلمز، حواله‌سى محالدر. ديمك إجتماعِ أسباب بر نوع دعادر.
ايكنجى نوع دعا:
إحتياجِ فطرى لسانيله‌در كه؛ بتون ذى‌حياتلرڭ إقتدار و إختيارلرى داخلنده اولميان حاجتلرينى و مطلبلرينى اوممادقلرى يردن وقتِ مناسبده اونلره ويرمك ايچون، خالقِ رحيمدن بر نوع دعادر. چونكه إقتدار و إختيارلرى خارجنده، بيلمدكلرى يردن، وقتِ مناسبده اونلره بر حكيمِ رحيم گوندرييور. أللرى يتيشمييور؛ ديمك او إحسان، دعا نتيجه‌سيدر.
الحاصل: بتون كائناتدن درگاهِ إلٰهى‌يه چيقان بر دعادر. أسباب اولانلر، مسبّباتى اللّٰهدن ايسترلر.
اوچنجى نوع دعا:
إحتياج دائره‌سنده ذى‌شعورلرڭ دعاسيدر كه، بو ده ايكى قسمدر:
أگر إضطرار درجه‌سنه گلسه ويا إحتياجِ فطرى‌يه تام مناسبتدار ايسه ويا لسانِ إستعداده ياقينلاشمش ايسه ويا صافى، خالص قلبڭ لسانيله ايسه، أكثريتِ مطلقه ايله مقبولدر. ترقّياتِ بشريه‌نڭ قسمِ أعظمى و كشفياتلرى، بر نوع دعا نتيجه‌سيدر. خوارقِ مدنيت ديدكلرى شيلر و كشفياتلرينه مدارِ إفتخار ظن ايتدكلرى أمرلر، معنوى بر دعا نتيجه‌سيدر. خالص بر لسانِ إستعداد ايله ايسته‌نيلمش، اونلره ويريلمشدر. لسانِ إستعداد ايله و لسانِ إحتياجِ فطرى ايله اولان دعالر دخى بر مانع اولمازسه و شرائط داخلنده ايسه، دائما مقبولدرلر.