موقّةً بيراقمقله، اُخروى بر آدم و تجسّدًا تظاهر ايتمش بر روح وضعيتنه گيرهرك؛ صومى ايله، صمديته بر نوع آيينهدارلق ايتمكدر. أوت رمضانِ شريف؛ بو فانى دنياده، فانى عمر ايچنده و قيصه بر حياتده باقى بر عمر و اوزون بر حياتِ باقيهيى تضمّن ايدر، قزانديرر.
أوت بر تك رمضان، سكسان سنه بر عمر ثمراتنى قزانديرابيلير. ليلۀِ قدر ايسه، نصِّ قرآن ايله بيڭ آيدن داها خيرلى اولديغى بو سرّه بر حجّتِ قاطعهدر.
أوت، قراڭلقلى بو حياتِ دنيويهنڭ أڭ نورانى ليلهِٔ قدرى رمضاندر.
أوت ناصلكه بر پادشاه، مدّتِ سلطنتنده بلكه هر سنهده، يا جلوسِ همايون ناميله وياخود باشقه بر شعشعهلى جلوۀِ سلطنتنه مظهر بعض گونلرى بايرام ياپار. رعيتنى، او گونده عمومى قانونلر دائرهسنده دگل؛ بلكه خصوصى إحساناتنه و پردهسز حضورينه و خاص إلتفاتنه و فوق العاده إجراآتنه و طوغريدن طوغرىيه لايق و صادق ملّتنى، خاص توجّهنه مظهر ايدر. اويله ده: أزل و أبد سلطانى اولان اون سكز بيڭ عالمڭ پادشاهِ ذو الجلالى؛ او اون سكز بيڭ عالمه باقان، توجّه ايدن فرمانِ عالىشانى اولان قرآنِ حكيمى رمضانِ شريفده إنزال أيلهمش. ألبته او رمضان، مخصوص بر بايرامِ إلٰهى و بر مشهرِ ربّانى و بر مجلسِ روحانى حكمنه گچمك، مقتضاىِ حكمتدر. مادام رمضان او بايرامدر؛ ألبته بر درجه، سفلى و حيوانى مشاغلدن إنسانلرى چكمك ايچون اوروجه أمر ايديلهجك.
و او اوروجڭ أكملى ايسه: معده گبى بتون طويغولرى؛ گوزى، قولاغى، قلبى، خيالى، فكرى گبى جهازاتِ إنسانيهيه دخى بر نوع اوروج طوتديرمقدر. يعنى: محرّماتدن، مالايعنياتدن چكمك و هر بريسنه مخصوص عبوديته سَوق ايتمكدر. مثلا: ديلنى يالاندن، غيبتدن و غليظ تعبيرلردن آييرمقله اوڭا اوروج طوتديرمق. و او لسانى، تلاوتِ قرآن و ذكر و تسبيح و صلوات و إستغفار گبى شيلرله مشغول ايتمك... مثلا: گوزينى نامحرمه باقمقدن و قولاغنى فنا شيلرى