نظرندن اوڭا ياقينلاشمق و طانيمق ايستهسهك، پك چوق سيرِ فكرىيه و سلوكِ عقلىيه مجبور اولورز كه؛ قوانينِ فنّيه ايله فكرًا سماواته چيقوب سمادهكى گونشى تصوّر ايدهرك، صوڭره ماهيتندهكى ضيا و حرارتى و ضياسندهكى ألوانِ سبعهيى اوزون اوزادىيه تدقيقاتِ فنّيه ايله آڭلادقدن صوڭره، برنجى آدمڭ كندى آيينهسنده آز بر تفكّرله ألده ايتديگى قربيتِ معنويهيى آنجق ألده ايدهبيليرز.
ايشته شو تمثيل گبى، نبوّت و وراثتِ نبوّتدهكى ولايت، سرِّ أقربيتڭ إنكشافنه باقار. ولايتِ سائره ايسه، أكثرى قربيت أساسى اوزرينه گيدر. بر چوق مراتبده سير و سلوكه مجبور اولور.
ايكنجى مقام:
او حادثاته سببيت ويرن و فسادى چويرن بر قاچ يهوديدن عبارت دگلدر كه، اونلرى كشف ايتمكله فسادڭ اوڭى آلينسين. چونكه پك چوق مختلف ملّتلرڭ إسلاميته گيرمهلريله بربرينه ضد و مخالف چوق جريانلر و أفكار قاريشدى. باخصوص بعضلرڭ غرورِ ملّيلرى، حضرتِ عُمَرڭ (رض) ضربهلريله دهشتلى يارهلانديغندن، سجيةً إنتقامه فرصت بكلرلردى. چونكه اونلرڭ هم أسكى دينى إبطال ايديلمش، هم مدارِ شرفى اولان أسكى حكومتى و سلطنتى تخريب ايديلمش. إنتقامنى، بيلهرك ويا بيلميهرك حاكميتِ إسلاميهدن آلمغه حسًّا طرفدار بر صورت آلمش. اونڭ ايچون، يهودى گبى ذكى و دسّاس بر قسم منافقلر، او حالتِ إجتماعيهدن إستفاده ايتديلر دينيلمش. ديمك او حادثاتڭ اوڭنى آلمق، او وقتدهكى حياتِ إجتماعيهيى و مختلف أفكارى إصلاح ايله اولوردى. يوقسه بر ايكى مفسدڭ كشف ايديلمهسيله اولمازدى.