بر إنسان هيچلكدن وجوده گلوب، طاش اولميهرق، آغاج اولمايوب، حيوان قالميهرق، إنسان اولوب، مسلمان اولارق، چوق زمان صحّت و عافيت گوروب، يوكسك بر درجۀِ نعمت قزانديغى حالده، بعض عارضهلرله، صحّت و عافيت گبى بعض نعمتلره لايق اولماديغى ويا سوءِ إختياريله ويا سوءِ إستعماليله ألندن قاچيرديغى وياخود ألى يتيشمديگى ايچون شكوا ايتمك، صبرسزلق گوسترمك، امان نه ياپدم بويله باشمه گلدى دييه ربوبيتِ إلٰهيهيى تنقيد ايتمك گبى بر حالت؛ مادّى خستهلقدن داها مصيبتلى، معنوى بر خستهلقدر. قيريلمش أل ايله دوگوشمك گبى، شكايتيله خستهلغنى زيادهلشديرر. عاقل اودر كه:
﴿لِكُلِّ مُصٖيبَةٍ اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ﴾
سرّيله تسليم اولوب صبر ايتسين؛ تا او خستهلق، وظيفهسنى بيتيرسين گيتسين.
اون طوقوزنجى دواءجميلِ ذو الجلالڭ بتون إسملرى أسماء الحسنى تعبيرِ صمدانيسيله گوسترييور كه، گوزلدرلر. موجودات ايچنده أڭ لطيف، أڭ گوزل، أڭ جامع آيينۀِ صمديت ده حياتدر. گوزلڭ آيينهسى گوزلدر. گوزلڭ محاسنلرينى گوسترن آيينه گوزللشير. او آيينهنڭ باشنه او گوزلدن نه گلسه، گوزل اولديغى گبى؛ حياتڭ باشنه دخى نه گلسه، حقيقت نقطهسنده گوزلدر. چونكه گوزل اولان او أسماء الحسنىنڭ گوزل نقشلرينى گوسترر. حيات، دائما صحّت و عافيتده يكنسق گيتسه، ناقص بر آيينه اولور. بلكه بر جهتده عدم و يوقلغى و هيچلگى إحساس ايدوب صيقنتى ويرر. حياتڭ قيمتنى تنزيل ايدر. عمرڭ لذّتنى صيقنتىيه قلب ايدر. چابوق وقتمى گچيرهجگم دييه، صيقنتيدن يا سفاهته، يا أگلنجهيه آتيلير. حپس مدّتى گبى، قيمتدار عمرينه عداوت ايدوب، چابوق ئولديروب گچيرمك ايستهيور. فقط تحوّلده و حركتده و آيرى آيرى طورلر ايچنده يوارلانمقده اولان بر حيات، قيمتنى إحساس ايدييور، عمرڭ أهمّيتنى و لذّتنى بيلديرييور. مشقّتده و مصيبتده دخى اولسه، عمرڭ گچمهسنى ايستهمييور. «امان