بولونور. هر نوع و هر جزئنڭ علمِ إلٰهيهده مختلف طورلر ايله متعدّد وجودلرى بر سلسلۀِ وجودِ علمى تشكيل ايدر. و وجودِ خارجى گبى او وجودِ علمى دخى، حياتِ عموميهنڭ معنوى بر جلوهسنه مظهردر كه، مقدّراتِ حياتيه، او معنيدار و جانلى ألواحِ قدريهدن آلينير. أوت عالمِ غيبڭ بر نوعى اولان عالمِ أرواح، عينِ حيات و مادّۀِ حيات و حياتڭ جوهرلرى و ذاتلرى اولان أرواح ايله طولو اولماسى، ألبته ماضى و مستقبل دينيلن عالمِ غيبڭ بر ديگر نوعى ده و ايكنجى قسمى دخى، جلوۀِ حياته مظهريتنى ايستر و إستلزام ايدر. هم هر بر شيئڭ وجودِ علميسندهكى إنتظامِ أكملى و معنيدار وضعيتلرى و جانلى ميوهلرى، طورلرى؛ بر نوع حياتِ معنويهيه مظهريتنى گوسترر. أوت حياتِ أزليه گونشنڭ ضياسى اولان بو جلوۀِ حيات، ألبته يالڭز بو عالمِ شهادته و بو زمانِ حاضره و بو وجودِ خارجىيه منحصر اولاماز؛ بلكه هر بر عالم، قابليتنه گوره او ضيانڭ جلوهسنه مظهردر؛ و كائنات بتون عالملريله او جلوه ايله حياتدار و ضياداردر. يوقسه نظرِ ضلالتڭ گورديگى گبى موقّت و ظاهرى بر حيات آلتنده هر بر عالم، بيوك و مدهش برر جنازه و قراڭلقلى برر ويرانه عالم اولاجقدى.
ايشته «قدره و قضايه ايمان» ركنى دخى، گنيش بر وجهده سرِّ حياتله آڭلاشيلييور و ثابت اولويور. يعنى ناصلكه عالمِ شهادت و موجود حاضر أشيا، إنتظاملريله و نتيجهلريله حياتدارلقلرى گورونويور، اويله ده عالمِ غيبدن صاييلان گچمش و گلهجك مخلوقاتڭ دخى معنًا حياتدار بر وجودِ معنويلرى و روحلى برر ثبوتِ علميلرى واردر كه؛ لوحِ قضا و قدر واسطهسيله او معنوى حياتڭ أثرى، مقدّرات ناميله گورونور، تظاهر ايدر.
بشنجى رمز:
هم حياتڭ اون آلتنجى خاصّهسنده دينيلمش كه: حيات بر شيئه گيرديگى وقت، او جسدى بر عالم حكمنه گتيرر؛ جزء ايسه كلّ گبى،